22.3 C
Berne
mardi 23/07/2024

Die Welt: Shqipëria, vendi musliman që shpëtoi mijëra hebrenj në xhami

Berlin, 20 janar -Shqipëria, nje vend musliman që shpëtoi mijëra hebrenjë (« Albanien: Das muslimische Land, das Tausende Juden rettete »; « Muslimische Albaner retten Juden während des Holocaust ») ka shkruar sot gazeta prestigjioze gjermane “Die Welt” duke bërë fjlaë për bujarin e shqiptare gjatë kohës së nazsimit, shkruan gazeta zvicerane Le Canton27.ch duke ju referuar Die Welt.

Shqiptarët muslimanë dhe hebrenjt e shpëtuar nga Holokausti

Kështu, Divizioni SS Skenderbeg, arrestoi 300 hebrenjë në Prishtinë.Në mes të majit dhe qershorit 510 ” hebrenj, komunistët,partizanë dhe njerëzit e dyshimta ” u arrestuan , prej të cilëve gjysma janë deportuar në kampet naziste të shfarosjes . Mbi të gjitha SS – shqiptarë të marshonin përpara kundër serbëve në Kosovë.

Familja herbreje Johanna Neumann fillimisht u strehua në një xhami. Në shtatorin e 1943, para se të persekutoheshin nga nazistët, hebrenjtë u larguan për në Shqipëri . Vend i vogël i mbajti ata, sepse banorët e saj përdornin kodin e lashtë të mikpritjes së detyruar.

Një prej tyre ishte edhe Johanna Neumann . Ajo ka lindur në vitin 1930 në Hamburg . Shtatë vjet më vonë , prindërit vendosën të iknin . Me tren, familja arriti në Itali dhe një anije i solli ata më pas në Shqipëri. Në ndërkohë , Mbreti Ahmet Zogu ishte si shumica e subjekteve të tij musliman, shkruan gazeta zvicerane Le Canton27.ch duke ju referua mediave gjermane (Der Spiegel, ARD, Die Welt..etj..) ne reportazhet e tyre per ndijhmen e hebrnjeve nga nje vend mulismanë siq eshte Shqipëria dher Kosova .

“Ne ishim të mirëpritur me krahë hapur dhe kishim shumë shokë shqiptarë ,” thotë Johanna Neumann që sot jeton në Washington DC.

Madje edhe atëherë , Shqipëria ishte në fakt një protektorat italian , dhe vendi më i prapambetur në Evropë . Ajo nuk kishte hekurudha dhe vetëm disa qindra kilometra rrugë të asfaltuara, lidhjet telegrafike funksiononin me vështirësi përfshirë dhe një pjesë të vogël të shkollave të mesme.

Shqipëria, u bë pas pushtimit italian, pjesë e Perandorisë Italiane, me diktatorin fashit në krye.

Megjithatë , lufta ishte një fatkeqësi . Hitleri ishte i detyruar të vë në jetë jetë ” Operacioni Barbarossa ” veprim kundër Bashkimit Sovjetik dhe kishte pushtuar në prill 1941 me një Blitzkrieg  Jugosllavinë dhe Greqinë.

Der Spiegel: Si një vend me shumicë myslimane shpëtoi mijëra hebrenj

Shqipëria është i vetmi vend në Evropë që pas Holokaustit kishte më shumë banorë hebrenj se më parë. Sepse në vendin me mbizotërim mysliman ekziston një kod i lashtë nderi që i shtyu njerëzit drejt gjërave të mëdha gjatë Luftës së Dytë Botërore. Kosova dhe pjesë të tjera të Jugosllavisë i\’u bashkuan Shqipërisë, e cila u bë ” Shqipëria e Madhe ” Apo siq e qujan sot shqiptarët, (shipëria natyrale) nën administrimin italian .

Një virtyt i quajtur ” besa “ (“Eine Tugend namens “besa“)

Pas rënies së Musolinit dhe marrjen së kontrollit nga gjermanët në shtator 1943, Hebrenj që ishin në territorin e Mbretërisë së Shqipërisë mundën të shpëtonin dhe u ndien të të sigurt. Prej rreth 2.000 refugjatë, 300 ishin hebrenj lokale që kanë jetuar në vend.

Por ndryshe nga shtetet e tjera naziste satelitore të tilla si Kroacia , ku përveç serbëve edhe hebrenjve ishin të persekutuar përgjakshëm , ata në Shqipëri mbetën të patrazuar.

Të gjithë shqiptarët u mbështën në “Kanun”, kodin shqiptar të nderit që u miratua gojarisht nga brezi në brez . Në këtë Kod përfshin një virtyt që është thirrur  “besa” shqiptare .

Ajo ishte shumë e lehtë për të marrë në një i huaj, dhe kjo përfshinte mbrojtjen e tij nga miku deri edhe në dhënjen e jetës. Kush do të kishte dorëzuar një të huaj në nevojë, do mallkohej si i pandershëm dhe do të anatemohej nga komuniteti.

Në të fundit , pasi gjermanët kishin zëvendësuar administratën italiane ,” Besa” ishte e nevojshme . Së pari , familja Johanna Neumann ishte vendosur në një xhami , atëherë ajo u zhvendos për tu fshehur vend në vende të ndryshme.

Më vonë atë e mori një familje muslimane për të jetuar me të . Ndërsa babai ishte i fshehur në një shtëpi në fermë në fshat , Johana dhe nëna e saj jetonin me vendasit . Kur ushtarët gjermanë erdhën,  pronarët kishin një justifikim gati :

” Ne gjithmonë paraqiteshim si pjestarë të familjes , ” thotë Johanna Neumann . Kjo ka ndodhur për shumicën e hebrenjëve. Të tjerët ishin vendosur në spitale apo edhe vende të tjera.

Divizioni SS ” Skanderbeg “ (“Die SS-Division “Skanderbeg”)

Në thelb , Shqipëria në fakti në një pjesë të mëdha të vendit, kontrollohej nga partizanët dhe popullsia i kishte rezistuar tashmë forcat pushtuese italiane. Në zonat ku pushtimi ishte pranuar, ishte  ndryshe . Kishte administrata italiane edhe gëzonin një shkallë të caktuar të simpatisë , sepse ajo kishte kryer lidhjen me Mbretërinë shqiptare.

Pas pushtimit gjerman, (SS) rekrutuan jë trupat shqiptare,  Divizioni 21 në Mountain Waffen, i quajtur sipas heroit kombëtar shqiptar ” Skënderbej ” që tubonte 6500 ushtarë.

Kështu , Divizioni i shpallur në prill 1944 thuhet se kishte arrestuar 300 hebrenjë në Prishtinë. Në mes të majit dhe qershorit 510  hebrenj,komunistët, partizanët dhe njerëzit e dyshimta ” u arrestuan , prej të cilëve gjysma janë deportuar në kampet naziste të shfarosjes.

Mbi të gjitha SS – shqiptarë të marshonin përpara kundër serbëve në Kosovë.

Derniers articles