Bernë, 10 shtator -Fillimisht gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch se kush merret me pastrimin e parave në Zvicër? Pëgjigja eshte MROS (Money Laundering Reporting Office Switzerland) pika qendrore për dyshimet financiare. Pra, MROS është pjesë e FEDPOL–it dhe është njësia zvicerane e inteligjencës financiare (FIU). Bankat dhe ndërmjetësit financiarë i dërgojnë MROS-it raportet për transaksione të dyshimta. MROS i analizon dhe vendos nëse informacioni duhet t’u përcillet autoriteteve të ndjekjes penale.
Në raportin e vitit 2018, fedpol përdor termin “mafias balkaniques” dhe i ndan në grupe të ndryshme, duke përmendur si grupet albanofone, ku përfshihen Shqipëria dhe Kosova, ashtu edhe grupet sllave, ku përfshihet Serbia.
Zvicra, përmes fedpol/MROS, është marrë me raste të pastrimit të parave që lidhen me persona ose grupe nga Kosova, Serbia dhe vende të tjera të Ballkanit, përgjigjja është po.
Por duhet bërë një dallim i rëndësishëm: kjo nuk do të thotë se shqiptarët e Kosovës apo serbët si komunitete janë të përfshirë në pastrim parash. Fedpol flet për individë dhe grupe kriminale, jo për komunitete në tërësi.
PARATË E DYSHIMTA NË ZVICËR: ÇFARË THONË FEDPOL DHE MROS PËR BALLKANIN?
Në raportet e veta, fedpol ka dokumentuar prej vitesh veprimtarinë e grupeve kriminale nga Evropa Juglindore, duke përfshirë grupe me origjinë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Serbia. Në raportin e vitit 2014 përmenden ndër aktivitetet e tyre edhe trafiku i drogës e armëve, trafikimi i qenieve njerëzore dhe pastrimi i parave.
Edhe një dokument tjetër i fedpol për praktikat e pastrimit të parave përshkruan mënyra se si grupe nga Ballkani kanë transferuar dhe riinvestuar të ardhura kriminale në mënyrë që të vështirësohet gjurmimi i tyre.
Çështja vazhdon të jetë prioritet për autoritetet zvicerane. Më 18 maj 2026 lidhur me “mafias balkaniques” fedpol dhe Prokuroria e Përgjithshme e Zvicrës njoftuan një operacion në disa kantone, përfshirë Gjenevën, ku u sekuestruan mbi 13 milionë CHF në para, pasuri të paluajtshme, automjete dhe sende luksi, në një procedurë për dyshime për pastrim të kualifikuar parash dhe pjesëmarrje/mbështetje të një organizate kriminale.
Ndërkohë, MROS — njësia zvicerane e inteligjencës financiare brenda fedpol — pranon raportime për transaksione të dyshimta nga bankat dhe ndërmjetësit financiarë dhe i transmeton informacionet për hetime kur plotësohen kushtet.
Pra, po: Ballkani, përfshirë Kosovën dhe Serbinë, është shfaqur në dokumentacionin e fedpol-it në kontekstin e kriminalitetit të organizuar dhe pastrimit të parave. Por do të ishte e pasaktë dhe e padrejtë të barazohej kjo me komunitetet shqiptare apo serbe në Zvicër.
Nga raportet zyrtare MROS që kontrollova, Kosova, Serbia dhe Shqipëria nuk paraqiten si kategori të veçanta të numrit të SAR-ve sipas kombësisë së personave.
Nga Kosova, Serbia e Shqipëria te sistemi financiar zviceran – një fenomen që kërkon fakte, jo paragjykime
Zvicra është një prej qendrave më të rëndësishme financiare të Evropës dhe, pikërisht për këtë arsye, lufta kundër pastrimit të parave është një prej prioriteteve të autoriteteve federale.
Në qendër të këtij mekanizmi qëndron MROS (Money Laundering Reporting Office Switzerland) njësia e fedpol-it që merret me informacionet dhe raportimet për dyshime lidhur me pastrimin e parave dhe financimin e terrorizmit. MROS funksionon si njësia zvicerane e inteligjencës financiare dhe merr raportime kryesisht nga bankat dhe ndërmjetës të tjerë financiarë.
Shifrat e fundit tregojnë se problemi nuk është i vogël. Mbi 21 mijë raportime të dyshimta në vit
Sipas raportit më të fundit të MROS, në vitin 2025 u regjistruan 21.087 raportime të dyshimta, një rritje prej 39,3% krahasuar me vitin 2024, kur ishin regjistruar 15.141 raportime.
Vetëm në vitin 2024 MROS kishte marrë 15.141 raportime të dyshimta, rreth 59 në çdo ditë pune. Krahasuar me vitin 2023, numri ishte rritur me 27,5%.
Por këtu duhet bërë një dallim shumë i rëndësishëm: një raportim i dyshimtë nuk është automatikisht një rast i provuar i pastrimit të parave dhe nuk është i barabartë me një dënim penal.
MROS i analizon informacionet dhe, kur konstaton elemente relevante, mund t’ua përcjellë ato autoriteteve të ndjekjes penale. Në vitin 2024, për shembull, MROS përcolli 1.043 njoftime te autoritetet e ndjekjes penale, mbi 20% më shumë se një vit më parë.
Po Kosova, Serbia dhe Shqipëria? Këtu kërkohet kujdes i veçantë
Dokumentet statistikore të MROS nuk japin një tabelë që të thotë se sa raste i përkasin shqiptarëve të Kosovës, sa serbëve apo sa shqiptarëve të Shqipërisë.
Prandaj do të ishte e pasaktë të publikohej një shifër e tillë si statistikë zyrtare e MROS-it pa pasur një burim specifik që e dokumenton atë.
Ajo që autoritetet zvicerane kanë dokumentuar ndër vite është ekzistenca e lidhjeve ndërkombëtare të kriminalitetit të organizuar dhe nevoja për të ndjekur qarkullimin ndërkufitar të parave. Në këtë kontekst, Ballkani është një prej hapësirave që kërkon vëmendje të veçantë nga autoritetet zvicerane dhe partnerët e tyre ndërkombëtarë.
Por kjo duhet thënë qartë: një fenomen kriminal i lidhur me individë apo organizata nuk mund të barazohet me një komunitet kombëtar.
Shumica dërrmuese e shqiptarëve të Kosovës, shqiptarëve të Shqipërisë dhe serbëve që jetojnë në Zvicër janë qytetarë dhe punëtorë që nuk kanë asnjë lidhje me kriminalitetin financiar.
Rastet konkrete: nga dhjetëra mijëra deri në miliona franga
Dokumentet e gjykatave zvicerane tregojnë se lidhjet me Kosovën, Shqipërinë dhe Serbinë janë shfaqur në raste konkrete të pastrimit të parave, por në kontekste dhe periudha të ndryshme.
Një rast i rëndësishëm i trajtuar nga Gjykata Federale lidhet me transferimin e 264.189,80 frangave në para të gatshme nga aeroporti i Zürichut drejt Kosovës. Gjykata konstatoi se paratë ishin përfituar përmes mashtrimit dhe se fshehja e tyre gjatë nxjerrjes nga Zvicra përbënte pastrim parash.
Në një tjetër vendim të Gjykatës Federale, një shumë prej 75.000 frangash, me origjinë nga trafiku i drogës, ishte destinuar për blerjen e një shtëpie në Serbi. Rasti përfundoi në procedurë penale për pastrim parash.
Po ashtu, një vendim tjetër dokumenton transferimin e 80.000 frangave në Shqipëri, ndërsa në të njëjtin kompleks çështjesh gjykata trajtoi transfere me vlerë totale prej 341.000 frangash drejt Shqipërisë.
Një rast më i fundit, ende shumë domethënës për mënyrën se si funksionojnë këto rrjete, është procedura e hapur nga Prokuroria e Përgjithshme e Zvicrës dhe fedpol në maj 2026. Autoritetet sekuestruan pasuri me vlerë mbi 13 milionë CHF në kantonet Aargau, Schwyz, Zug dhe Genève. Bëhej fjalë për rreth 1,3 milionë CHF cash, më shumë se 1 milion CHF në bizhuteri dhe orë luksoze, rreth 1,2 milion CHF në pesë automjete dhe 9,6 milionë CHF në pasuri të paluajtshme. Prokuroria dyshon se të paktën 8,1 milionë CHF, të ardhura të dyshuara nga trafiku i drogës, ishin futur në sistemin bankar zviceran.
Megjithatë, ky rast i vitit 2026 nuk duhet t’i atribuohet automatikisht Kosovës, Serbisë apo Shqipërisë, sepse njoftimi zyrtar i fedpol-it që kemi këtu nuk jep një identifikim të tillë. Për personat e përfshirë vlen prezumimi i pafajësisë.
Sa raste janë gjithsej?
Këtu duhet të jemi shumë të kujdesshëm me termin “sa raste”. Nuk gjeta një statistikë zyrtare të MROS/fedpol që të thotë: “Kosova = X raste, Serbia = Y, Shqipëria = Z”.
Fedpol ka bërë një analizë të veçantë të vendimeve zvicerane për pastrimin e parave. Në analizën e periudhës 2008–2012, ai vëren se pjesa e të dënuarve nga shtetet e ish-Jugosllavisë dhe Shqipëria kishte rënë krahasuar me vitet e mëparshme. Po ashtu, në shumicën e rasteve shumat e pastruara në rastet e pastrimit të thjeshtë ishin 25.000–100.000 CHF, ndërsa në rastet e pastrimit të kualifikuar shpesh 100.000–1 milion CHF.
Pra, nuk do të ishte profesionale të mbledhim 264.189 + 75.000 + 341.000 + 13 milionë dhe ta paraqesim si “totalin e parave të Ballkanit”. Janë procedura të ndryshme, disa të vjetra, disa të reja, dhe disa janë sekuestrime të pasurive, jo domosdoshmërisht shuma të provuara përfundimisht si të ardhura kriminale.
Një fakt shumë interesant për Kosovën
Fedpol kishte dokumentuar që në raportin e vitit 2001 një hetim ndaj një agjencie udhëtimesh në Lausanne, e cila dyshohej se kishte transferuar 8–10 milionë CHF në vit nga të ardhurat e trafikut të drogës drejt Shqipërisë dhe Kosovës. Raporti e paraqiste atë si një procedurë në zhvillim, jo si një shumë të provuar përfundimisht nga një gjykatë.
Kjo është pikërisht arsyeja pse në artikull duhet të dallojmë mes “dyshohet”, “raportohet”, “është sekuestruar” dhe “është provuar/dënuar nga gjykata”.
Nëse e fusim këtë seksion në artikullin tuaj, titulli mund të jetë:
“Nga 75 mijë në 13 milionë franga: gjurmët e parave të dyshimta që kanë kaluar nëpër Zvicër drejt Ballkanit”
Dhe kjo e bën shkrimin shumë më të fortë, sepse nuk mbështetet në stereotipe, por në vendime gjyqësore dhe komunikata zyrtare të autoriteteve zvicerane.