Bern, shtator 2026 — Këshilli Federal ka hedhur poshtë iniciativën popullore « Ndal Abuzimeve me Azilin! (Iniciativa për Mbrojtjen e Kufijve) ». Sipas tij, iniciativa do të kërcënonte prosperitetin dhe sigurinë e brendshme të Zvicrës dhe do të vinte në pikëpyetje traditën tonë humanitare; për më tepër, zbatimi i saj do të ishte i vështirë dhe shumë i kushtueshëm. Në mbledhjen e tij më 18 shtator 2026, Këshilli miratoi mesazhin në lidhje me iniciativën dhe vendosi t’i propozojë Parlamentit që ta refuzojë iniciativën pa propozuar një kundërpropozim të drejtpërdrejtë ose të tërthortë.
Çfarë do të thoshte për shqiptarët në Zvicër?
Për shqiptarët që janë shtetas zviceranë ose kanë leje të rregullt qëndrimi. Sia sagztes zvcerane ne shquip Lecanton27.ch iniciativa ne fjalë nuk do të thotë dëbim apo humbje automatike të së drejtës së qëndrimit. Kjo ka rëndësi të veçantë për një vend si Zvicra, me ekonomi shumë të integruar me fqinjët dhe me një popullsi të madhe me origjinë të huaj, përfshirë komunitetin shqiptar. Pra, për shqiptarët mesazhi kryesor është ky: nuk bëhet fjalë për një iniciativë “kundër shqiptarëve”. Ajo synon politikën e azilit, migracionin e parregullt dhe kontrollin e kufijve në përgjithësi.
Iniciativa synon të sigurojë që të gjithë personat që hyjnë në Zvicër të kontrollohen sistematikisht dhe që kufijtë e vendit të monitorohen plotësisht. Kushdo që nuk i plotëson kërkesat e hyrjes do të kthehet dhe dhënia e azilit do të kufizohet në një maksimum prej 5,000 personash në vit. Sa i përket atyre që banojnë në Zvicër ilegalisht, ata duhet të raportohen në Qeverinë Federale, të përjashtohen nga përfitimet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore dhe të detyrohen të largohen nga vendi brenda 90 ditëve; për më tepër, çdo kontratë pune që ata kanë lidhur do të shpallet e pavlefshme.
Pasoja të Rëndësishme për Ekonominë, Shoqërinë dhe Sigurinë
Këshilli Federal beson se iniciativa, përveçse është e vështirë për t’u zbatuar, do të ketë pasoja jashtëzakonisht të dëmshme. Kontrollet kufitare të qëndrueshme dhe sistematike, në një kohë kur regjistrohen afërsisht 2.2 milionë kalime kufitare dhe disa qindra mijëra udhëtarë ndërkufitarë çdo ditë, do të vendosnin një barrë të rëndë mbi ekonominë – veçanërisht në rajonet kufitare – mbi trafikun e udhëtimit dhe turizmin, dhe do të rezultonin në kosto të mbingarkesës që arrijnë në miliarda.
Zbatimi i Masave Ekzistuese dhe të Planifikuara
Duke pasur parasysh pasojat kryesisht negative të iniciativës për ekonominë, shoqërinë dhe sigurinë, Këshilli Federal propozon që Asambleja Federale ta paraqesë atë për votim nga populli dhe kantonet pa një kundërpropozim, duke rekomanduar që ata ta refuzojnë atë. Megjithatë, ai pranon se masat janë të nevojshme në fushën e migracionit. Migrimi sekondar brenda Zonës Shengen duhet të frenohet brenda kornizës së Paktit të BE-së për Migracionin dhe Azilin, në të cilin Zvicra është nënshkruese. Së fundmi, Departamenti Federal i Drejtësisë dhe Policisë, në bashkëpunim me kantonet, po përgatit ndryshime legjislative që synojnë lehtësimin e presionit mbi sistemin e azilit dhe rritjen e sigurisë në këtë fushë.
Kjo iniciativë është mjaft e rëndësishme edhe për shqiptarët në Zvicër dhe, në mënyrë indirekte, për shqiptarët e Ballkanit. Por lajmi i 18 shtatorit 2026 nuk do të thotë se iniciativa është rrëzuar përfundimisht: Këshilli Federal rekomandon që ajo të refuzohet; tani do të shkojë në Parlament dhe më pas vendimin përfundimtar do ta marrin populli dhe kantonet në referendum.
Çfarë kërkon iniciativa?
Nisma “Stop abuzimit me azilin! – Iniciativa për mbrojtjen e kufijve” kërkon kontroll sistematik të personave që hyjnë në Zvicër, mbikëqyrje të plotë të kufijve, refuzimin e hyrjes për personat pa dokumentacion të vlefshëm dhe kufizimin e dhënies së azilit në maksimum 5 000 persona në vit. Ajo kërkon gjithashtu heqjen e pranimit të përkohshëm në disa raste dhe masa shumë më të ashpra ndaj personave që qëndrojnë ilegalisht në Zvicër. Département fédéral de justice et police
Çfarë do të thoshte për shqiptarët në Zvicër?
Për shqiptarët që janë shtetas zviceranë ose kanë leje të rregullt qëndrimi, iniciativa nuk do të thotë dëbim apo humbje automatike të së drejtës së qëndrimit. Madje teksti i iniciativës parashikon procedura të thjeshtuara kufitare për zviceranët dhe për të huajt që kanë leje zvicerane qëndrimi të vlefshme për të paktën një vit.
Megjithatë, ndikimi praktik mund të ndihej. Familjet shqiptare që udhëtojnë shpesh Zvicër–Kosovë, Zvicër–Shqipëri, Zvicër–Maqedoni e Veriut, Zvicër–Luginë e Preshevës mund të përballeshin me kontrolle më të shpeshta dhe pritje më të gjata në kufirin zviceran. Këshilli Federal thekson se në kufijtë zviceranë regjistrohen rreth 2.2 milionë kalime në ditë, ndaj kontrollet sistematike do të krijonin kolona dhe vonesa të konsiderueshme.
Për shqiptarët nga Ballkani që duan të kërkojnë azil në Zvicër, pasojat potenciale do të ishin shumë më të mëdha. Iniciativa kërkon që personat që vijnë përmes një “shteti të tretë të sigurt” të mos marrin azil apo pranim të përkohshëm në Zvicër. Meqë shumica e njerëzve që vijnë nga Ballkani drejt Zvicrës kalojnë përmes vendeve të tjera evropiane, kjo mund ta kufizonte ndjeshëm mundësinë për të kërkuar mbrojtje në Zvicër. Megjithatë, Këshilli Federal thekson se e drejta ndërkombëtare detyron Zvicrën të shqyrtojë individualisht kërkesat për mbrojtje, ndaj disa prej dispozitave të iniciativës nuk mund të zbatoheshin automatikisht.
Pse Berna është kundër?
Një nga shqetësimet më të mëdha të qeverisë zvicerane është Schengen/Dublin. Sipas Këshillit Federal, kontrollet e përhershme dhe sistematike mund të rrezikonin pjesëmarrjen e Zvicrës në këtë sistem. Humbja e Schengen/Dublin, sipas një raporti federal, mund t’i kushtonte Zvicrës rreth 5.8–16.1 miliardë CHF në vit dhe do të dobësonte bashkëpunimin policor me Evropën. Chancellerie fédérale
Kjo ka rëndësi të veçantë për një vend si Zvicra, me ekonomi shumë të integruar me fqinjët dhe me një popullsi të madhe me origjinë të huaj, përfshirë komunitetin shqiptar.
Pra, për shqiptarët mesazhi kryesor është ky: nuk bëhet fjalë për një iniciativë “kundër shqiptarëve”. Ajo synon politikën e azilit, migracionin e parregullt dhe kontrollin e kufijve në përgjithësi. Por, nëse një ditë miratohet, shqiptarët me lidhje të shpeshta mes Zvicrës dhe Ballkanit mund t’i ndiejnë efektet praktike në udhëtime, ndërsa ndikimi më i madh do të ishte për personat pa status të rregullt ose ata që kërkojnë azil.