4.2 C
Berne
vendredi 23/02/2024

Cila është historia e vërtetë e BLACK FRIDEY? E premte e zezë”?

Berne, 24 nentor – Black Fridey ka rrënjë më të errëta nga sa mund të imagjinoni. BLACK FRIDEY (E premtja e zezë) jo vetem biznes, pir edhe dicka me zhume.. A ka lidhje me “shitjen e njerëzve të skllavëruar” (te zinj- afrikanë) ne Amerike?, shtron pyetjen gazeta zvicerane ne shqip Le Canton27.ch

A ka kjo e “Premte zeze” prapavine e vete? Megjithse per fene me te madhe ne glob, muslimanet, dita e premte eshte e bardhe, dite kjo e madhe me vlera te shumfishte, kush dine ta shfytezoj!

E premtja per disa konsiderohet si ditë ters nga shumë individë. Si arriti kjo ditë të kthehej në simbol fatkeqësie duke bërë të « Premten e Zezë » si ditën më famëkeqe për shumë popuj të botës?

Një postim i mediave sociale pretendon në mënyrë të rreme se një foto e njerëzve me ngjyrë me pranga rreth qafës është bërë « gjatë tregtisë së skllevërve në Amerikë » dhe është « historia dhe kuptimi i trishtuar i së Premtes së Zezë ».

Postimi viral në Facebook thotë se e Premtja e Zezë filloi kur njerëzit e skllavëruar u shitën me një zbritje për të nxitur ekonominë. Fotografia titullohet « E Premtja e Zezë 1904 » dhe teksti që e shoqëron lexon: « Prandaj, Black (skllevërit ishin me origjinë afrikane) të Premten (data e shitjes atë të premte në nëntor).

Postimi u shënua si pjesë e përpjekjeve të Facebook për të luftuar lajmet e rreme dhe dezinformatat në News Feed. (Lexo më shumë rreth partneritetit tonë me Facebook.) Postimi u publikua në vitin 2018, por kohët e fundit është rishfaqur dhe po riqarkullohet gjerësisht.

E Premtja e Zezë nuk filloi me shitjen e njerëzve të skllavëruar. Viti i cituar në postim ishte gati 50 vjet pas heqjes së skllavërisë. Dhe fotoja që shoqëron postimin është e të burgosurve në Australi, jo skllevërve në Amerikë.

Referencat më të hershme për të Premten e Zezë pasuan ngjarjet në vitin 1869, kur dy financierë blenë ar në një përpjekje për të rritur çmimet. Përpjekjet e tyre përfunduan në një përplasje të tregut të arit të premten, gjë që çoi në emërtimin e së Premtes së Zezë, raportoi Associated Press.

Dekada më vonë, në vitet 1960, shprehja « Black Friday » u lidh me blerjet pas Ditës së Falënderimeve. Në Filadelfia, një lojë vjetore futbolli Ushtri-Marina e mbajtur të shtunën pas Ditës së Falënderimeve tërhoqi turistët në qytet dhe shitësit lokalë u përpoqën t’i joshin ata. Policia e quajti të Premten e Zezë për shkak të dhimbjeve të kokës që u shkaktuan turma të mëdha.

« Bizneset më vonë rifituan emrin e Premtes së Zezë, duke thënë se ishte dita kur librat e dyqaneve kaluan nga boja e kuqe në të zezë » – domethënë, nga humbjet në fitime – raportoi New York Times.

Disa emrin “Black Fridey” (E premtja e zezë) përdoret gjithashtu për t’iu referuar 24 shtatorit 1869, datë e një paniku financiar në SHBA të shkaktuar nga spekulatorët e arit.

Madje emri Black Fridey per disa te tjere vjen nga Filadelfia. Origjina e vërtetë e emrit të së Premtes së Zezë vjen nga Filadelfia, ku ndeshja e futbollit Ushtri-Marina luhet çdo vit të shtunën pas Ditës së Falënderimeve. Në vitet 1950, ’60 dhe ’70, loja solli një mori njerëzish, shumica e të cilëve mbërritën të premten.

Sidoqofte, Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, e “Premtja e Zezë” (« Black Friday ») ose e Premtja e Zezë në Quebec, është një ngjarje tregtare njëditore që zhvillohet të premten pas datës në Shtetet e Bashkuara të Dita e Falënderimeve (e enjtja e katërt e nëntorit). Kjo e premte tradicionalisht shënon fillimin e periudhës së blerjeve të festave të fundvitit.

Derniers articles

Blinken uron Kosovën për 16-vjetorin e pavarësisë

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, ka uruar qytetarët e Kosovës për 16-vjetorin e pavarësisë, duke vlerësuar “partneritetin tonë të qëndrueshëm”. Sipas tij, partneriteti mes...

Ky eshte krimineli serb (miku i Vucicit) i kerkuar nga Interpol per sulmin terrorist ne Kosove (Foto)

Lion, 22 shkurt -Organizata Ndërkombëtare e Policisë (Interpol) ka lëshuar një urdhër arresti për nje serb ekstremist qe deri dje idhte politikan ne Kosove...

Gazeta zvicerane demanton Vucicin ne KS te OKB-se. NZZ: Numri i serbeve po zvogelohet jo vetem ne Kosove, por edhe ne Serbi!

Berne, 22 shkurt -Ka gjithnjë e më pak serbë që jetojnë në Kosovë - dhe në Serbi gjithashtu (In Kosovo leben immer weniger Serben...

Jehona e protestes se djeshme e opozites shqiptare dhe e fjalimit te liderit Sali Berisha ne mediat amerikane dhe botërore

Bernë, 21 shkrut -Jehona e protestes se djeshme e opozites shqiptare dhe e fjalimit te liderit Sali Berisha ne mediat amerikane dhe botërore. Gazeta...

Prof. Dr. Shefqet Krasniqi po «financon» (po ushqen me bukë) gazetarët dhe analistët. Mediat shqiptare: Imami që mund të behet president

Prishtinë, 21 shkurt -Imam Krasniqi autxor i dhjetar librfave shekncore dhe krah i luftes (UCK) po te themelonte parti te veten sot do t’i...