Ueli Leuenberger, ish-Këshilltar Kombëtar, themelues dhe ish-drejtor i Universitetit Popullor Shqiptar në Gjenevë
Bernë, 16 qershor -Qytetarët zviceranë sot do të votojnë për iniciativën “Jo një Zvicre me 10 milionë banorë”, e mbështetur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP). Nëse miratohet, autoritetet federale do të obligohen që deri në vitin 2050 të sigurojnë që numri i banorëve të përhershëm të mos e kalojë këtë shifër, njofton gazeta zvicerane në shqip LeCanton27.ch.
* z.Leuenberger, sot do të zhvillohet votimi për iniciativën e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) « Kundër një Iniciative prej 10 Milion Qytetarësh Zviceranë ». Çfarë prisni nga ky votim?
Ueli Leuenberger: Së pari, shpresoj për një refuzim të qartë të kësaj iniciative, sepse ajo bazohet kryesisht në frikë dhe në një pikëpamje shumë të thjeshtëzuar të problemeve me të cilat përballet vendi ynë. Shpresoj gjithashtu që qytetarët zviceranë me origjinë të huaj, veçanërisht kosovarët dhe shqiptarët, nuk do të gabohen dhe do ta refuzojnë këtë iniciativë të dëmshme.
Zvicra po përjeton vërtet vështirësi reale: mungesë banesash, presion mbi qiratë, infrastrukturë të mbingarkuar dhe shqetësime mjedisore dhe sociale. Por të sugjerosh se të huajt janë shkaku i të gjitha këtyre problemeve është e rreme dhe e rrezikshme.
Për më shumë se tridhjetë vjet, Partia Popullore Zvicerane (UDC) ka nisur rregullisht iniciativa që e fajësojnë imigracionin. Ndërkohë, të njëjtat qarqe politike shpesh refuzojnë masa të forta në favor të strehimit të përballueshëm, planifikimit urban, transportit publik ose mirëqenies sociale.
Ajo që pres më shumë nga ky votim është një debat i ndershëm mbi modelin e zhvillimit të vendit tonë. Po, duhet të marrim në konsideratë rritjen e popullsisë, mjedisin dhe cilësinë e jetës. Por kjo duhet të bëhet pa stigmatizuar të gjithë popullsinë që kanë jetuar, punuar dhe paguar taksat e tyre këtu për breza.
- Si e shpjegoni këtë frikë nga « 10 milionë banorë » në Zvicër?
Ueli Leuenberger: Ka njëfarë të vërtete në të dhe njëfarë manipulimi politik. Realiteti është se shumë njerëz po përjetojnë tensione të vërteta: vështirësi në gjetjen e strehimit, rritje të qirave, transport publik të mbipopulluar dhe presion mbi disa shërbime publike. Këto shqetësime janë legjitime.
Por Partia Popullore Zvicerane (UDC) më pas i transformon këto shqetësime komplekse në një mesazh shumë të thjeshtë: « Problemi janë të huajt ». Është efektive në aspektin zgjedhor, por nuk zgjidh asgjë.
Ajo që bie në sy është se disa qarqe ekonomike kanë bërë thirrje për vite me radhë për një fuqi të madhe punëtore të huaj për të mbajtur ekonominë në punë, ndërkohë që mbështesin njëkohësisht retorikën alarmiste në lidhje me popullsinë. Këtu ka një kontradiktë të thellë.
Lidhur me krahasimin me Kosovën ose vendet e tjera që përballen me një rënie të caktuar demografike, kjo tregon saktësisht se nuk ka një situatë të thjeshtë ideale. Disa vende shqetësohen për humbjen e popullsisë së tyre, të tjerat kanë frikë nga rritja e saj. Çështja e vërtetë nuk është vetëm numri i banorëve, por mënyra se si një shoqëri organizon strehimin, sistemin e kujdesit shëndetësor, infrastrukturën, solidaritetin dhe bashkëjetesën midis njerëzve të saj.
- Çfarë ndikimi mund të ketë kjo iniciativë mbi komunitetin shqiptar të Kosovës në Zvicër?
Ueli Leuenberger: Mendoj se shumë njerëz nga komuniteti shqiptar ose kosovar ndjejnë një shqetësim të caktuar dhe ndonjëherë edhe lodhje. Po, duhet të shqetësohemi dhe sidomos të mobilizohemi për votën JO.
Në rast se iniciativa pranohet, mund të ketë më shumë vështirësi për bashkimin familjar. Kufizime shtesë mund ta bëjnë më të vështirë ardhjen e bashkëshortit/es, fëmijëve ose të afërmve nga Kosova.
Mund të ketë gjithashtu një presion më të madh mbi natyralizimet. Klima politike e krijuar nga iniciativa të tilla mund ta bëjë më të vështirë marrjen e shtetësisë zvicerane ose t’i bëjë procedurat edhe më të ashpra dhe më mosbesuese.
Ekziston gjithashtu një rrezik më i madh për diskriminime në jetën e përditshme. Kur fushatat politike lidhin emigracionin me pasigurinë, kjo mund të ketë pasoja konkrete :
– Më shumë paragjykime ;
– Vështirësi për të gjetur banesë ose punë ;
– Dyshime ndaj të rinjve me origjinë nga Ballkani.
Prej dekadash, një pjesë e debatit politik në Zvicër e lidh rregullisht emigracionin me pasigurinë, ndërkohë që shumica dërrmuese e kosovarëve në Zvicër punojnë, rrisin fëmijët e tyre, krijojnë biznese dhe marrin pjesë plotësisht në shoqëri.
Shumë prej tyre kanë përjetuar diskriminime ose dyshime të vazhdueshme pavarësisht përpjekjeve të tyre.
Ajo që është e padrejtë është fakti se shpesh përdoren disa raste të izoluara për të hedhur dyshime të përgjithshme mbi një komunitet të tërë. Ndërkohë, vetë autoritetet pranojnë rregullisht se shumë persona nga ky emigracion përbëjnë sot një shembull të integrimit të suksesshëm.
Kjo iniciativë rrezikon mbi të gjitha të ushqejë një klimë mosbesimi dhe përçarjeje, ndërkohë që Zvicra ka nevojë për kohezion social dhe respekt të ndërsjellë.
Unë u them shqiptarëve të Zvicrës, mos harroni ato fushata të neveritshme me posterë raciste kundër kosovarëve. A doni vërtet t’u besoni drejtuesve të UDC-së kur papritur pretendojnë se mbrojnë interesat e emigrantëve, ndërkohë që kjo iniciativë mund të ketë pasoja veçanërisht të rënda për kosovarët dhe komunitetet e tjera të huaja?
- A duhet të shqetësohen të huajt që vijnë nga vendet fqinje ose jetojnë në Gjenevë?
Ueli Leuenberger: Nuk mendoj se duhet të biem në panik, por do të ishte e gabuar të thuhej se nuk ekziston asnjë rrezik politik.
Nëse kjo iniciativë do të pranohej, pasojat më të menjëhershme do të preknin me shumë gjasë ardhjet e reja, bashkimin familjar, disa kategori të punëtorëve të huaj ose personat që lidhen me azilin. Mund të shohim gjithashtu një ashpërsim progresiv administrativ në fusha të ndryshme.
UDC-ja përmend veçanërisht mundësinë e futjes së një statusi të ri sezonal. Ky status, veçanërisht çnjerëzor, do të pengonte bashkimin familjar dhe do të detyronte shumë punëtorë të jetonin të ndarë nga bashkëshortja dhe fëmijët e tyre.
Në Gjenevë, ku pothuajse gjysma e popullsisë ka origjinë të huaj dhe ku ekonomia varet shumë nga punëtorët kufitarë dhe ndërkombëtarë, shumë njerëz ndihen drejtpërdrejt të prekur nga ky debat.
Por duhet kujtuar një gjë thelbësore : punëtorët e huaj, qofshin nga Franca, Kosova, Portugalia apo vende të tjera, nuk janë « mysafirë të përkohshëm ». Ata kontribuojnë prej kohësh në prosperitetin e këtij vendi. Spitalet, transporti, restorantet, ndërtimtaria, kujdesi shëndetësor apo kërkimi shkencor nuk do të funksiononin pa ta.
Zvicra duhet të jetë në gjendje të diskutojë qetësisht për zhvillimin e saj demografik dhe ekologjik, por pa rënë në logjikën e refuzimit ose të krijimit të “fajtorëve”.