Adem Jashari dhe simbolika e protestave kundër aktgjykimit të Gjykatës Speciale, ku kanë dominuar fotografitë e Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit.
Gani Geci pyet nëse Rifat Jashari ishte në protestë, ndërsa tubimet e organizuara në emër të UÇK-së dominohen nga fotografitë e Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit
Protestat kundër aktgjykimit të Gjykatës Speciale po zhvillohen nën motot “Jo në emrin tim” dhe “Liria ka emër”. Në sheshet e Prishtinës janë vendosur fotografitë e Hashim Thaçit, Kadri Veselit dhe ish-drejtuesve të tjerë të UÇK-së, të cilët u dënuan nga shkalla e parë e Dhomave të Specializuara.
Por në gjithë këtë simbolikë mungon një emër që për shumicën e shqiptarëve përfaqëson vetë themelin e luftës çlirimtare: Adem Jashari.
Në pamjet e shumta të publikuara nga protestat, figura e Komandantit Legjendar nuk është parë si pjesë qendrore e organizimit. Po ashtu, deri më tani nuk është raportuar pjesëmarrja e Rifat Jasharit apo e përfaqësuesve të tjerë të familjes së ngushtë të Adem dhe Hamëz Jasharit në ndonjërën nga këto tubime.
Kjo mungesë nuk dëshmon se familja Jashari është kundër protestave apo se pajtohet me aktgjykimin e Gjykatës Speciale. Familja nuk ka dhënë një qëndrim të tillë. Bekim Jashari, pas shpalljes së aktgjykimit, reagoi me mesazhin “Rroftë Ushtria Çlirimtare e Kosovës”, por nuk u deklarua për protestat, organizatorët dhe katër kërkesat e tyre politike.
Megjithatë, mospjesëmarrja e familjes Jashari dhe mungesa e figurës së Adem Jasharit nga qendra e simbolikës së protestave ngrenë pyetje që nuk mund të anashkalohen.
Gani Geci: A ishte Rifat Jashari në protestë?
Mungesën e familjes Jashari e ka vërejtur publikisht edhe ish-deputeti dhe ish-pjesëtari i UÇK-së, Gani Geci.
Në një deklarim të publikuar nga emisioni “N’Teren”, Geci shtroi pyetjen:
“A ishte Rifat Jashari sot në protestë? Kujt i përket UÇK-ja – Adem Jasharit apo Hashim Polarit?”
Emërtimi i përdorur për Thaçin është gjuhë e vetë Gecit, por pyetja e tij prek thelbin e debatit: kujt po i kushtohen realisht këto protesta dhe kush po paraqitet sot si simboli kryesor i UÇK-së?
A po mbrohet lufta çlirimtare dhe sakrifica e mijëra dëshmorëve, apo po identifikohet e gjithë UÇK-ja me fatin juridik dhe politik të disa ish-drejtuesve të saj?
Raportet ndërmjet Adem Jasharit dhe Hashim Thaçit
Mungesa e familjes Jashari bëhet edhe më domethënëse kur kujtohen raportet historike ndërmjet Adem Jasharit dhe Hashim Thaçit.
Rexhep Selimi kishte deklaruar publikisht se Adem Jashari dhe Hashim Thaçi nuk kishin komunikuar për rreth gjashtë vjet. Ai kishte thënë gjithashtu se Thaçi dhe Kadri Veseli nuk e kishin takuar Adem Jasharin gjatë asaj periudhe.
Edhe pas luftës janë raportuar raste kur Hashim Thaçi ka kryer homazhe në Kompleksin Memorial, por nuk është pritur në Kullën e Jasharajve nga Rifat Jashari.
Për Kadri Veselin faktet janë ndryshe. Më 6 mars 2016, ai e vizitoi Kullën dhe u prit nga Rifat Jashari dhe anëtarë të tjerë të familjes. Prandaj, raportet me Thaçin dhe Veselin nuk mund të paraqiten si të njëjta.
Megjithatë, pyetja mbetet: përse në protestat e sotme, ku pretendohet se po mbrohet historia e UÇK-së, figura e Adem Jasharit nuk e ka vendin që i takon?
UÇK-ja nuk është pronë e një partie apo grupi politik
Adem Jashari nuk ishte një figurë e krijuar nga pushteti, propaganda apo marrëdhëniet me ndërkombëtarët. Ai dhe familja e tij e dëshmuan përkushtimin ndaj lirisë në Prekaz, duke u përballur drejtpërdrejt me forcat serbe.
Pikërisht kjo sakrificë e bëri Adem Jasharin simbolin gjithëkombëtar të rezistencës dhe UÇK-së.
Prandaj, çdo përpjekje që historia e luftës të identifikohet vetëm me Hashim Thaçin, Kadri Veselin apo një rreth të caktuar politik krijon përshtypjen e përvetësimit të UÇK-së. Ushtria Çlirimtare e Kosovës nuk ishte pronë e një partie, një shtabi politik apo një grupi të krijuar gjatë dhe pas luftës.
Ajo u përkiste të gjithë luftëtarëve, dëshmorëve, familjeve të sakrifikuara dhe qytetarëve që e mbështetën çlirimin.
Në krye të kësaj historie qëndron Prekazi dhe sakrifica e familjes Jashari.
Thaçi nuk u dënua për luftën kundër Serbisë
Një tjetër dallim i rëndësishëm po humbet në retorikën e protestave.
Hashim Thaçi nuk u dënua për veprimet luftarake kundër forcave serbe dhe as për përpjekjet për çlirimin e Kosovës. Sipas aktgjykimit të shkallës së parë, ai u shpall fajtor për përgjegjësi në vrasje, torturim, trajtim mizor dhe ndalim arbitrar të kundërshtarëve politikë dhe personave të konsideruar bashkëpunëtorë.
Gjykata konstatoi se viktimat nuk ishin pjesëmarrëse aktive në luftime në kohën kur u kryen krimet. Thaçi i ka mohuar akuzat dhe mbrojtja ka të drejtën ta kundërshtojë vendimin në Apel.
Edhe kryetari i trupit gjykues, Charles Smith, theksoi se në gjyq nuk ishte UÇK-ja dhe as legjitimiteti i luftës së saj, por përgjegjësia individuale e të akuzuarve.
Prandaj, kundërshtimi i aktgjykimit është e drejtë demokratike, por barazimi i dënimit të katër individëve me dënimin e tërë UÇK-së është një shtrembërim që u shërben interesave politike.
Kujt po i kushtohet “Liria ka emër”?
Organizatorët kanë të drejtë të protestojnë, qytetarët kanë të drejtë t’i kundërshtojnë vendimet gjyqësore dhe mbrojtja ka të drejtë të kërkojë rrëzimin ose ndryshimin e aktgjykimit në Apel.
Por askush nuk ka të drejtë ta reduktojë historinë e UÇK-së në biografinë politike të Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit.
Nëse “Liria ka emër”, emri i parë që Kosova ia ka dhënë asaj është Adem Jashari.
Prandaj mungesa e figurës së tij dhe mospjesëmarrja e familjes Jashari nuk mund të kalojnë pa u vërejtur. Ato nuk janë dëshmi se familja kundërshton protestën, por janë arsye e mjaftueshme për të pyetur nëse këto tubime po zhvillohen për mbrojtjen e UÇK-së apo për rehabilitimin politik të një grupi të caktuar.
UÇK-ja nuk fillon me Hashim Thaçin dhe nuk përfundon me aktgjykimin ndaj tij. Historia e saj është shumë më e madhe se çdo individ, parti apo protestë.
Dhe në themelin e kësaj historie mbetet Adem Jashari – jo si fotografi për ceremoni, por si simboli i pakontestueshëm i rezistencës, luftës dhe sakrificës për lirinë e Kosovës.