Bernë, 6 dhjetor -Derisa vendet ballkanike sidomos Shqipëria dhe Serbia jane ngazelluar te jenë anetare te BE-së, Zvicra nuk e qane koken për ket punë edhe pse i ploteson, madje i tejkalon kushtet për te qene nen nje kulm me BE-në. Duket se BE-se i ka ardhur puna pisk pasi Amerika e Trumpit i ka « leshuar » evropianet duke ju thënë « merruni ju me ceshtjen e sigurise se vendeve te juaja, se Amerika nuk ka djem për te dhenë për juve… ». Tash BE, ka nisur te pyes, kë po e zatet n’udhe, hajde a po don me u ba anetare e BE-së, shkruan gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Pse ky nxitim i Brukselit te rpnauar vedne te reja ne BE deir en vitin 2030 ?
Tash BE eshte në hall dhe po bledh shtete te cilat deri dje i ka reuzuar per t’i anetarsuar, kurse sot po i fton për t’i pranuar ashtu siq jane te gulfatrura nga korrupcioni, me krime dhe trafik droge. Si dikur si që u pranua Rumania dhe Bullagria kur Evropa u mbush me hajdut dhe kriminelë. Zvicra nuk është anëtare e Bashkimit Evropian kryesisht për arsye politike, ekonomike dhe historike që lidhen me traditën e saj të pavarësisë dhe rezultatet e disa referendumeve, shkruan gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Lidhur me pretendimet e Sqheprise te hyjne ne BE gazeta prestigjioze « Le Monde » dite me pare shkroi se «Udhëheqësi thotë se Shqipëria, e cila filloi negociatat me Brukselin në mesin e tetorit, do të jetë “gati në vitin 2028” për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian, pavarësisht shqetësimeve për mafian e saj të fuqishme. » (Le dirigeant affirme que l’Albanie, qui a commencé les négociations avec Bruxelles mi-octobre, sera « prête en 2028 » à entrer dans l’Union européenne, malgré les inquiétudes que suscite sa puissante mafia.), citon LeCanton27.ch.
Zvicra nuk është anëtare e Bashkimit Evropian kryesisht për arsye politike, ekonomike dhe historike që lidhen me traditën e saj të pavarësisë dhe rezultatet e disa referendumeve, shkruan gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Areseja pse Zvicra nuk është në BE eshte për shkak të refuzimit popullor në referendume, veçanërisht për Zonën Ekonomike Evropiane (EEA) në vitin 1992 dhe për anëtarësimin e drejtpërdrejtë në vitin 2001, të motivuara nga dëshira për të ruajtur sovranitetin, neutralitetin, demokracinë e drejtpërdrejtë (referendumet), kontrollin e imigracionit, mbrojtjen e nivelit të lartë të pagave (ulje e pagave) dhe ruajtjen e frangës zvicerane, duke preferuar marrëveshjet dypalëshe me BE-në në vend të integrimit të plotë.
Ja faktorët kryesorë:
1. Tradita e Neutralitetit dhe Sovranitetit
Zvicra i kushton shumë rëndësi neutralitetit dhe autonomisë së saj politike. Shumë qytetarë kanë frikë se anëtarësimi në BE do të zvogëlonte aftësinë e vendit për të vendosur lirisht ligjet, taksat dhe politikën e jashtme.
2. Rezultatet e Referendumit
Në vitin 1992, populli zviceran refuzoi anëtarësimin në Zonën Ekonomike Evropiane (EEA) me 50.3%.
Ky votim ndaloi procesin e anëtarësimit në BE, i cili po shqyrtohej në atë kohë. Që atëherë, asnjë referendum nuk ka treguar një shumicë në favor të anëtarësimit në BE.
3. Marrëdhënie Dypalëshe në Vend të Integrimit
Në vend që të bashkohet me BE-në, Zvicra ka lidhur një seri prej mbi 150 marrëveshjesh dypalëshe me BE-në që mbulojnë: lëvizjen e lirë të njerëzve, tregtinë, transportin, kërkimin, sigurinë, etj.
Këto marrëveshje i lejojnë Zvicrës të marrë pjesë gjerësisht në tregun evropian pa qenë anëtare.
4. Arsyet Ekonomike
Ekonomia zvicerane është shumë e fortë dhe shumë besojnë se lulëzon më mirë jashtë BE-së, ndërsa ende gëzon akses të privilegjuar në tregun e vetëm falë marrëveshjeve dypalëshe.
Anëtarësimi mund të përfshijë: kontribute më të larta financiare, pranim të plotë të ligjit të BE-së, ndryshime në fusha të ndjeshme si bujqësia ose bankat
5. Ngurrimi në Lidhje me Integrimin Politik në BE
Meqenëse Zvicra është një demokraci e drejtpërdrejtë shumë e decentralizuar, ideja e transferimit të pushteteve te Brukseli ngre shqetësime. Integrimi politik i BE-së perceptohet si shumë kufizues.
Përmbledhje
Zvicra nuk është anëtare e BE-së sepse shumica e popullsisë dhe forcave të saj politike preferojnë të ruajnë sovranitetin kombëtar dhe i japin përparësi një marrëdhënieje dypalëshe mbi integrimin e plotë.
Nëse dëshironi, mund të shpjegoj edhe: dallimet midis BE-së dhe EEA-së,, si funksionojnë marrëveshjet dypalëshe ose pse debati mbi anëtarësimin vazhdon në Zvicër.
Ja pse Zvicra nuk dëshiron të anëtarësohet në BE
Vetëm për shkak se Bashkimi Evropian (BE) supozoi se Zvicra do të anëtarësohej në klub herët a vonë, ajo ka qenë në gjendje të ndjekë një rrugë dypalëshe. E vendosur në zemër të Evropës, vendi nuk ëndërron megjithatë anëtarësimin në BE dhe po distancohet gjithnjë e më shumë prej saj. Cilat janë arsyet?
Nga perspektiva e BE-së, Zvicra është një komb i vështirë. Në vitin 1992, ajo hodhi poshtë Zonën Ekonomike Evropiane (EEA) dhe në vitin 2021, ndërpreu në mënyrë të njëanshme negociatat për një marrëveshje kornizë institucionale. Zvicra gjithmonë thotë « po, me kënaqësi! » për bashkëpunimin ekonomik, por « jo, faleminderit! » për integrimin më të madh politik ose anëtarësimin. Kjo është ajo që i ka fituar asaj një reputacion në Bruksel si një ngrënës i zgjedhur.
Shumë burra dhe gra zviceranë kënaqen në rolin e një populli të dashuruar me lirinë dhe vetëvendosjen, duke u treguar gishtin e mesëm udhëheqësve të huaj (si dhe presidentëve të Komisionit) në mënyrën e William Tell. “Zvicra është shumë e pasur dhe shumë e qëndrueshme për të dashur të bashkohet me BE-në”, pohon Fabio Wasserfallen, profesor i politikës evropiane në Universitetin e Bernës. Sipas tij, ky motiv rezulton më i rëndësishëm sesa një dashuri e supozuar për lirinë.
Mentaliteti apo pasuria: pse po ngurron Zvicra? Ja arsyet kryesore.
Zvicra nuk është aq unike sa e gjithë kjo, sipas Fabio Wasserfallen. Thënë thjesht, shumë faktorë që e bëjnë anëtarësimin në BE tërheqës për vendet e tjera nuk vlejnë për Zvicrën. « Nga njëra anë, nuk është e ekspozuar ndaj Rusisë; prandaj, aspekti i sigurisë nuk ekziston. Nga ana tjetër, ndryshe nga Spanja ose Greqia, të cilat vuajtën nën diktatura në shekullin e 20-të, nuk ka dëshirë për stabilitet politik për të argumentuar në favor të anëtarësimit. » Pak vende janë aq të qëndrueshme politikisht sa Zvicra.
Edhe ekonomikisht, anëtarësimi nuk është më aq tërheqës sa dikur. Që nga zgjerimi drejt lindjes, anëtarësimi është më pak tërheqës për një vend të begatë si Zvicra, thotë Fabio Wasserfallen. Kjo është e vërtetë edhe për vende si Danimarka ose Suedia. Kjo është arsyeja pse « njëri ose tjetri shtet anëtar i BE-së mund të mos bashkohet sot ».
Qasja dypalëshe ka provuar vlerën e saj
Për më tepër, Zvicra ka ecur mirë me qasjen dypalëshe deri më tani. Stefanie Walter, Profesoreshe e Marrëdhënieve Ndërkombëtare dhe Ekonomisë Politike në Universitetin e Cyrihut, shpjegon: “Marrëveshjet dypalëshe i kanë lejuar Zvicrës të mbajë një marrëdhënie të ngushtë me BE-në, një marrëdhënie që është e përshtatur sipas nevojave të saj.” Prandaj nuk është për t’u habitur që shumica e popullsisë, si dhe shumica e qarqeve politike dhe ekonomike, synojnë të ruajnë status quo-në.
Zvicra është shumë e pasur
Një nga problemet më të mëdha nga një perspektivë zvicerane qëndron në hendekun e pasurisë. Jo vetëm që Zvicra është midis kontribuesve neto në buxhetin e BE-së – domethënë, vendet që paguajnë më shumë në BE sesa marrin në këmbim – por, përveç kësaj, nuk ka të njëjtat nivele të ardhurash si shtetet e tjera anëtare të BE-së. Pagat janë dukshëm më të larta në Zvicër sesa në BE. Prandaj, Zvicra ka frikë nga një rënie e pagave dhe një numër në rritje njerëzish që marrin ndihmë sociale.