Berlin, 8 shtator 2026 – Gjermania po përballet me një nga rezultatet më të rëndësishme politike të viteve të fundit. Në zgjedhjet rajonale të zhvilluara më 6 shtator në landin e Saksonisë-Anhalt, partia e djathtë radikale AfD (Alternative für Deutschland) doli bindshëm forca e parë politike, duke marrë rreth 43.8% të votave, njofton gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Rezultati është historik: AfD pothuajse dyfishoi rezultatin e saj të vitit 2021 dhe siguroi 39 nga 83 vendet në parlamentin e landit. Megjithatë, ajo mbeti pa shumicën absolute, për të cilën nevojiten 42 mandate.
CDU pëson goditje të rëndë
Humbësja kryesore e zgjedhjeve është CDU, partia e kancelarit federal Friedrich Merz.
CDU mori vetëm rreth 17.2%, rezultati i saj më i dobët në këtë land dhe një rënie dramatike krahasuar me zgjedhjet e vitit 2021. Partia humbi edhe të gjitha mandatet direkte.
Ky rezultat është një sinjal i fortë edhe për kancelarin Merz, sepse zgjedhjet rajonale shpesh shërbejnë si një lloj barometri për klimën politike në Gjermani.
Vetë Merz e ka cilësuar rezultatin si një goditje të rëndë për CDU-në dhe ka përjashtuar bashkëpunimin me AfD-në.
Si u renditën partitë?
Sipas rezultatit paraprak përfundimtar:
AfD – 43.8%
CDU – 17.2%
SPD – 9.3%
Të Gjelbrit – 8.9%
Die Linke – 8.6%
BSW – 5.3%
Këto rezultate tregojnë qartë përmasën e fitores së AfD-së: ajo doli më shumë se dyfish më lart se CDU-ja.
Pjesëmarrja në votime ishte gjithashtu jashtëzakonisht e lartë: rreth 77.8%, krahasuar me vetëm 60.3% në zgjedhjet e vitit 2021.
Pse votoi kaq shumë Saksonia-Anhalt për AfD-në?
Sipas analizave të publikuara pas zgjedhjeve, ndër temat që ndikuan më shumë te votuesit ishin siguria, migracioni, ekonomia dhe siguria sociale.
Te votuesit e AfD-së veçanërisht të rëndësishme rezultuan çështjet e kriminalitetit, sigurisë së brendshme dhe migracionit. Ndërkohë, pakënaqësia ndaj partive tradicionale mobilizoi një numër të madh votuesish që kërkuan një alternativë politike.
Kjo shpjegon pjesërisht pse AfD arriti të tërheqë edhe votues që më parë nuk merrnin pjesë në zgjedhje.
A mund të qeverisë AfD?
Këtu fillon problemi më i madh politik.
Edhe pse AfD fitoi zgjedhjet, ajo nuk ka 42 mandatet e nevojshme për shumicë absolute. Ka 39.
Prandaj, për të formuar qeverinë, i duhen vota ose mbështetje nga një forcë tjetër politike.
Por CDU-ja ka deklaruar se nuk do të bashkëpunojë me AfD-në. Kjo e bën formimin e qeverisë jashtëzakonisht të vështirë.
Një element i ri është BSW, e cila kaloi pragun elektoral me rreth 5.3%. AfD ka shfaqur gatishmëri për të biseduar me forca të tjera politike, ndërsa drejtues të BSW-së kanë sinjalizuar se nuk e përjashtojnë mbështetjen për një qeveri të udhëhequr nga AfD.
Nëse një kombinim i tillë do të realizohej, do të ishte një zhvillim me pasoja shumë të mëdha për politikën gjermane.
Një sinjal për Berlinin dhe Evropën
Fitorja e AfD-së në Saksoni-Anhalt nuk është vetëm një çështje lokale.
Ajo shihet si një alarm për partitë tradicionale gjermane, veçanërisht për CDU-në dhe SPD-në. Reuters e ka cilësuar rezultatin si një goditje për Merz-in dhe një paralajmërim për politikën gjermane.
AfD tashmë ka treguar se mund të arrijë nivele shumë të larta elektorale në një land të madh të Gjermanisë lindore. Pyetja që shtrohet tani është nëse ky rezultat do të mbetet një fenomen rajonal apo do të shndërrohet në një trend më të gjerë kombëtar.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme përpara zgjedhjeve të ardhshme në lande të tjera gjermane dhe, më gjerë, për të ardhmen e politikës federale.
“Firewall”-i politik vihet në provë
Për dekada, partitë kryesore gjermane kanë mbajtur një vijë të kuqe ndaj bashkëpunimit me AfD-në, një praktikë që në debatin politik gjerman njihet shpesh si “Brandmauer” – muri mbrojtës kundër së djathtës ekstreme.
Por 43.8% e votave për AfD-në e bëjnë këtë mur politik gjithnjë e më të vështirë për t’u menaxhuar.
Nëse AfD arrin të formojë qeveri në Saksoni-Anhalt, Gjermania do të hynte në një fazë të re politike: për herë të parë pas Luftës së Dytë Botërore, një forcë e së djathtës ekstreme do të mund të drejtonte një qeveri të një landi.
Përfundim
Zgjedhjet në Saksoni-Anhalt janë shumë më tepër sesa një fitore e AfD-së në një land gjerman.
Ato janë një sinjal i fuqishëm për Berlinin dhe Evropën se një pjesë e konsiderueshme e elektoratit është larguar nga partitë tradicionale dhe po kërkon alternativa më radikale.
Pyetja tashmë nuk është më vetëm:
“Sa vota mund të marrë AfD?”
Por:
“A do të jetë AfD-ja një ditë në gjendje të qeverisë Gjermaninë?”
Rezultati i 6 shtatorit 2026 tregon se kjo pyetje nuk është më teorike.