Shkruan: Nefail MALIQI
Tetë kandidatë në garë për postin më të lartë të Kombeve të Bashkuara – Këshilli i Sigurimit ka zhvilluar tashmë dy votime të fshehta, ndërsa një tjetër sondazh pritet më 18 shtator
Nju Jorku nuk do të jetë vetëm skena e fjalimeve të liderëve botërorë gjatë hapjes së Sesioni të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Në korridoret e selisë së Kombeve të Bashkuara po zhvillohet një garë tjetër diplomatike: kush do ta pasojë António Guterresin në postin e Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së?
“KUSH DO TË ULET NË ZYRËN E GUTERRESIT? BETEJA PËR SHEFIN E RI TË OKB-së HYR NË FAZËN VENDIMTARE”
Mandati i dytë i Guterresit përfundon më 31 dhjetor 2026, ndërsa pasuesi i tij do të marrë detyrën më 1 janar 2027. Procesi i përzgjedhjes tashmë ka hyrë në fazën vendimtare.
Kush do ta drejtojë OKB-në pas António Guterres?
Tetë kandidatët, tre “straw polls” dhe gara që ende nuk ka prodhuar një emër konsensual
Nju Jork – Gjenevë | Gara për postin e Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara ka hyrë në një fazë vendimtare. António Guterres do ta përfundojë mandatin e tij të dytë në fund të vitit 2026 dhe më 1 janar 2027 OKB-ja pritet të ketë drejtuesin e saj të dhjetë.
Në garë janë aktualisht tetë kandidatë, ndërsa procesi ka kaluar tashmë nëpër tri votime joformale, të njohura si “straw polls”, në Këshillin e Sigurimit.
Dy emrat që janë shfaqur vazhdimisht në krye të këtyre votimeve janë Rebeca Grynspan e Kosta Rikës dhe Carolyn Rodrigues-Birkett e Guajanës. Megjithatë, asnjëra nuk ka siguruar ende konsensusin e nevojshëm dhe procesi mbetet i hapur.
Një tjetër element historik e bën këtë garë të veçantë: në më shumë se 80 vjet histori të OKB-së, asnjë grua nuk ka mbajtur postin e Sekretarit të Përgjithshëm.
1. Rebeca Grynspan – Kosta Rika
2. Carolyn Rodrigues-Birkett – Guajana
3. Rafael Mariano Grossi – Argjentinë
4. Olara Otunnu – Uganda
5. Macky Sall – Senegal
6. María Fernanda Espinosa Garcés – Ekuador
7. Michelle Bachelet – Kili
8. Ivonne A-Baki – Ekuador
Nga Guterres te pasuesi i tij
Guterres, portugez dhe Sekretar i Përgjithshëm që nga 1 janari 2017, do të largohet në fund të vitit pas dy mandateve pesëvjeçare.
Pasardhësi do të trashëgojë një OKB që përballet me luftërat në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, krizën e Sudanit, ndryshimet klimatike, inteligjencën artificiale dhe debatet mbi reformimin e sistemit shumëpalësh. Vetë OKB-ja e përshkruan Sekretarin e Përgjithshëm si zyrtarin kryesor administrativ të organizatës, por posti ka edhe një peshë të madhe diplomatike dhe politike.
Prandaj, gjatë ditëve të Asamblesë së 81-të, ndërsa liderët botërorë do të flasin nga podiumi i sallës së madhe të OKB-së, një tjetër betejë diplomatike do të zhvillohet në prapaskenë: kush do të jetë personi që nga 1 janari 2027 do të ulet në zyrën e Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara?
REBECA GRYNSPAN
Rebeca Grynspan, 70 vjeçe, e paraqet veten si një mbështetëse të reformave në sistemin shumëpalësh, e cila gjatë karrierës së saj ka sfiduar pengesat gjinore dhe ka ruajtur besimin te Kombet e Bashkuara dhe misioni i tyre për paqe, zhvillim dhe të drejta të njeriut.
MICHELLE BACHELET
Michelle Bachelet, 74 vjeçe, ka qenë dy herë presidente e Kilit dhe ish-komisionare e lartë e OKB-së për të Drejtat e Njeriut.
MARIA FERNANDA ESPINOSA
Maria Fernanda Espinosa, 61 vjeçe, ka qenë ministre e Punëve të Jashtme dhe ministre e Mbrojtjes në Ekuador, gjatë qeverisjes së ish-presidentit Rafael Correa.
CAROLYN ALLISON FARIDA RODRIGUES BIRKETT
Carolyn Allison Farida Rodrigues Birkett është diplomate karriere dhe ish-politikane.
RAFAEL GROSSI
Rafael Grossi, 65 vjeç, diplomat karriere nga Argjentina, ka qenë gjatë gjashtë vjetëve të fundit drejtor i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) – organi mbikëqyrës bërthamor i OKB-së.
MACKY SALL
Macky Sall, 64 vjeç, gjeolog me profesion, ishte president i Senegalit për 12 vjet, deri në vitin 2024.
OLARA OTUNNU
Olara Otunnu, diplomat dhe ish-nënsekretar i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, është nominuar nga Uganda.