Bernë, 16 qershor -Qytetarët zvicernaë sot do të votojnë për iniciativën “Jo një Zvicre me 10 milionë banorë”, e mbështetur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP). Nëse miratohet, autoritetet federale do të obligohen që deri në vitin 2050 të sigurojnë që numri i banorëve të përhershëm të mos e kalojë këtë shifër, njofton gazeta zvicerane në shqip LeCanton27.ch.
Kë do ta dëmtojë kjo iniciativë?
Përveç “Referendumit kundër Ligjit për Shërbimin Civil”, votuesit zviceranë do të votojnë edhe për iniciativën popullore: “Jo një Zvicre me dhjetë milionë banorë”. Kjo u vendos nga Këshilli Federal, i cili e shpalli referendumin për 14 qershor.
Në thelb, bëhet fjalë për pyetjen: “Sa njerëz duhet të jetojnë në Zvicër?” Me iniciativën e saj, Partia Popullore Zvicerane (SVP) populiste e krahut të djathtë dëshiron të sigurojë që popullsia e përhershme e vendit të mos kalojë dhjetë milionë njerëz deri në vitin 2050.
Zvicra aktualisht ka rreth 9.1 milion banorë, gati dy milion më shumë se në fillim të shekullit. Rreth 80% e kësaj rritjeje vjen nga migracioni ndërkombëtar, ndërsa shkalla e lindshmërisë mbetet e ulët, me rreth 1.3 fëmijë për grua. Të huajt përbëjnë rreth 27% të popullsisë, ndërsa vlerësohet se afër 40% e banorëve kanë sfond migrues, përfshirë të natyralizuarit dhe gjeneratën e dytë. Shumica vijnë nga vendet e BE-së dhe EFTA-s, kryesisht për punë.
Mbështetësit e kufizuesit, të udhëhequr nga Partia Popullore Zvicerane (SVP) e krahut të djathtë, argumentojnë se rritja e popullsisë po e rëndojë infrastrukturën lokale, rrugët dhe transportin publik, dhe po nxit rritjen e qirave dhe krimin.
Megjithatë, kompanitë dhe punëdhënësit kanë frikë se një votë « po » do të kufizonte aksesin e Zvicrës në punë të kualifikuar dhe do të dëmtonte marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, tregun e saj më të madh të eksportit.
Çështja e numrit të banorëve në Zvicër prek aspekte të shumta: përveç arsyeve nacionaliste, psikologjike dhe në përgjithësi ksenofobike, është edhe një çështje interesash ekonomike shumë konkrete. Një propozim i ngjashëm i SVP-së dështoi një herë dymbëdhjetë vjet më parë.
Ky referendum nes ei thuhet OK , so do te relktoeht tek kom unieti me i madh ne Zvcer, tek shqiptarët?
Referendumi i së dielës në Zvicër nuk ka të bëjë drejtpërdrejt me shqiptarët, por me kufizimin e popullsisë së përhershme në maksimum 10 milionë banorë deri në vitin 2050. Nisma e quajtur “No to a Switzerland with 10 million!” kërkon që, sapo popullsia të afrohet te 9.5 milionë, autoritetet të marrin masa për të kufizuar rritjen, veçanërisht në fushën e emigracionit, azilit dhe bashkimeve familjare.
Për shqiptarët, ndikimi do të varet nga rezultati:
Nëse nisma miratohet
Mund të bëhet më e vështirë hyrja e emigrantëve të rinj në Zvicër.
Bashkimet familjare mund të përballen me kufizime më të forta.
Mund të ketë më pak hapësirë për rekrutimin e punëtorëve të huaj në afatgjatë.
Shqiptarët që jetojnë tashmë ligjërisht në Zvicër nuk do t’i humbnin automatikisht të drejtat e fituara, por klima politike ndaj emigracionit do të bëhej më restriktive.
Nëse nisma rrëzohet
Sistemi aktual do të vazhdojë kryesisht pa ndryshime.
Marrëveshjet e lëvizjes së lirë me BE-në nuk do të vihen në pikëpyetje nga kjo nismë.
Mundësitë për punësim dhe migrim do të mbeten afërsisht si sot.
Pse kjo është e rëndësishme për shqiptarët?
Komuniteti shqiptar është ndër komunitetet më të mëdha me prejardhje nga Ballkani në Zvicër. Çdo politikë që prek emigracionin, bashkimin familjar ose tregun e punës prek edhe shqiptarët nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Lugina e Preshevës që duan të vendosen ose të sjellin familjarë në Zvicër.
Megjithatë, sipas sondazheve të fundit, një shumicë e ngushtë e votuesve zviceranë duket e prirur ta refuzojë nismën (rreth 52% kundër), megjithëse gara mbetet relativisht e ngushtë.
Pra, për shumicën e shqiptarëve që jetojnë tashmë në Zvicër, referendumi nuk pritet të sjellë ndryshime të menjëhershme. Ndikimi më i madh do të ndihej nga ata që planifikojnë të emigrojnë ose të bashkojnë familjen në vitet e ardhshme.