Gjenevë /OKB, 9 shtator -Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara ka mbështetur përdorimin e një projektioni të ri hartografik, Equal Earth, i cili synon të pasqyrojë më saktë përmasat reale të kontinenteve dhe të korrigjojë shtrembërimet e krijuara nga projeksionet tradicionale.
Në votimin e rezolutës, 164 shtete votuan pro, vetëm Shtetet e Bashkuara votuan kundër, ndërsa gjashtë shtete abstenuan. Në mesin e vendeve që abstenuan ishte edhe Serbia, kupthet për shkak se ne harten e OKB-së ishtenprezntuar Kosva si shtet, ka sjrkua gazeta zvcierane ens qhiLecanton27.ch duke ju referuar gazetarit te njohur ne organizatatat nderkombetare ne Gjenevë, Nefail Maliqi, gazetar 20 vite ne oranzaten e Kombeve te Bashkuara.
Kosova shfaqet e dalluar nga Serbia. Kosova u bë pjesë e debatit.
Deklarata e gazetarit veteran shqiptar në OKB, Nefail Maliqi, pasqyron saktësisht këtë moment historik: pas liberalizimit të vizave dhe konsolidimit të sovranitetit në terren, përfshirja e Kosovës si shtet i pavarur në hartat e reja të mbështetura nga OKB-ja dëshmon se ajo po forcon vazhdimisht pozicionin e saj ndërkombëtar.
Elementi që ka tërhequr veçanërisht vëmendjen në Ballkan është mënyra se si paraqitet Kosova në hartën e re. Ndryshe nga disa paraqitje të mëparshme ku Kosova dhe Serbia shfaqeshin pa një ndarje grafike të theksuar, në hartën e re Kosova paraqitet e dalluar nga Serbia, me kufi të veçantë dhe me ngjyrë tjetër.
Në kartografi kjo mund të jetë një zgjedhje teknike e paraqitjes. Por në diplomacinë ndërkombëtare, mënyra se si një territor paraqitet në një hartë të një organizate si OKB-ja mund të marrë edhe një peshë të fuqishme simbolike. Dhe pikërisht këtu qëndron debati.
Një vijë në hartë nuk është domosdoshmërisht një vendim juridik. Por në politikën ndërkombëtare, vijat në harta shpesh kanë edhe një gjuhë të tyre diplomatike.
Pse abstenoi Serbia?
Beogradi e ka lidhur drejtpërdrejt abstentimin me mënyrën se si paraqitet Kosova. Ministria e Jashtme e Serbisë, në një përgjigje për BBC-në në gjuhën serbe, ka argumentuar se përdorimi i projeksionit Equal Earth, në versionin ku Kosova paraqitet si entitet më vete, bie ndesh me qëndrimin kushtetues dhe interesat kombëtare të Serbisë.
Sipas qëndrimit të Beogradit, votimi pro i rezolutës mund të interpretohej si një mbështetje, qoftë edhe indirekte, për paraqitjen e Kosovës si shtet i pavarur. Kjo e bën çështjen më të rëndësishme se sa një debat thjesht teknik mbi projeksionet gjeografike. Sepse Serbia vetë e ka ngritur hartën në nivelin e debatit diplomatik.
Pra, qëllimi kryesor i rezolutës nuk është ndryshimi i kufijve politikë, por paraqitja më e saktë e madhësisë së kontinenteve dhe territoreve.
Në një organizatë ku statusi i Kosovës vazhdon të jetë një nga çështjet më të ndjeshme politike, çdo ndryshim në mënyrën se si një territor paraqitet në materialet ndërkombëtare mund të marrë një rëndësi të veçantë simbolike.
Kosova është njohur nga më shumë se 100 shtete, por nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara. Serbia vazhdon ta kundërshtojë pavarësinë e saj, ndërsa pesë shtete të BE-së ende nuk e njohin.
Prandaj, beteja nuk zhvillohet vetëm në sallat e diplomacisë. Ajo zhvillohet edhe në hartat, dokumentet, organizatat ndërkombëtare dhe mënyrën se si realiteti politik paraqitet para opinionit botëror.
Serbia abstenoi, Reagimi i Beogradit: harta e OKB-së prek drejtpërdrejt çështjen e Kosovës
Abstenimi i Serbisë në votimin e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së nuk ishte rastësor. Serbia ishte njëra nga gjashtë vendet që nuk e mbështetën rezolutën për promovimin e projeksionit Equal Earth; 164 vende votuan pro dhe vetëm SHBA-ja kundër.
Por pikërisht gjatë këtij procesi, çështja e Kosovës hyri në debat përmes vetë mënyrës së paraqitjes së hartës.
Dhe një çështje që në origjinë ishte hartografike u shndërrua, të paktën në perceptimin diplomatik të Beogradit, në një çështje të sovranitetit dhe statusit ndërkombëtar.
Kjo tregon edhe një herë se sa e ndjeshme mbetet çështja e Kosovës në politikën ndërkombëtare.
Për Beogradin, problemi nuk qëndronte te vetë ideja e korrigjimit të shtrembërimeve të hartave botërore, por te mënyra se si Kosova paraqitet në hartën e re. Qëndrimi serb është se paraqitja e Kosovës si territor i veçuar mund të interpretohet si një afirmim i pavarësisë së saj – diçka që bie ndesh me politikën zyrtare të Serbisë ndaj Kosovës.
Kështu, një rezolutë që në thelb është hartografike dhe që synon kryesisht korrigjimin e paraqitjes së madhësisë së Afrikës, u shndërrua për Beogradin në një çështje të sovranitetit territorial dhe statusit ndërkombëtar të Kosovës.
Por çfarë bëri Vučić?
Këtu duhet të jemi shumë të kujdesshëm. Deri tani, burimet e besueshme që kontrollova dokumentojnë pozicionin e Serbisë dhe abstentimin e saj, por jo një vendim të verifikuar të Presidentit Aleksandar Vučić për të bojkotuar ose kufizuar pjesëmarrjen e delegacionit serb në Asamblenë e Përgjithshme pikërisht për shkak të hartës.
Beogradi e ka konsideruar paraqitjen e Kosovës në hartën e re si një çështje me peshë politike dhe diplomatike, ndërsa Serbia zgjodhi të abstenojë në votimin e rezolutës.
Nga liberalizimi i vizave te harta e re
Për Kosovën, ky zhvillim vjen pas një tjetër momenti të rëndësishëm në marrëdhëniet me Evropën. Më 1 janar 2024, pas ardhjes se liderit Albin Kurit ne krye te Qeverise hyri në fuqi liberalizimi i vizave për qytetarët e Kosovës në zonën Schengen. Në planin politik, ishte gjithashtu një hap i rëndësishëm në afrimin e Kosovës me strukturat evropiane, shkruan gazeta zvicerane në shqip LeCanto27.ch
Por, nëse shihen në një perspektivë më të gjerë, ato tregojnë dy drejtime të ndryshme të konsolidimit ndërkombëtar të Kosovës: lëvizjen e lirë të qytetarëve dhe afirmimin e subjektivitetit të Kosovës në hapësirat ndërkombëtare.
Por mund të thuhet se paraqitja e Kosovës në hartën e re ka shkaktuar një reagim diplomatik nga Serbia dhe ka hapur një debat mbi mënyrën se si Kosova paraqitet në një dokumentacion të lidhur me Kombet e Bashkuara.