Bruksel, 21 tetor -Të paktën 12 gazetarë dhe punonjës të medias u sulmuan fizikisht ndërsa mbulonin protestat në Shqipëri midis 13 dhe 19 tetorit. Shumica e këtyre episodeve përfshinin oficerë policie. Reporterët pa Kufij (RSF) dënon dhunën dhe bën thirrje për sanksione kundër atyre që janë përgjegjës, zbatimin e masave ekzistuese për të mbrojtur sigurinë e gazetarëve dhe shqyrtim parlamentar të reagimit të autoriteteve, njofton gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
RSF ka dokumentuar 28 raportime për dhunë, kërcënime dhe përpjekje për të penguar raportimin e lajmeve që prekin të paktën 23 profesionistë të medias në Shqipëri midis 13 dhe 19 tetorit. Të paktën 10 episode përfshinin përdorimin e drejtpërdrejtë të forcës fizike kundër të paktën 12 gazetarëve, duke përfshirë goditjen, shqelmimin, shtyrjen dhe detyrimin e tyre për t’u larguar nga zona ku po raportonin. Disa gazetarë raportuan sekuestrimin ose përpjekjen për sekuestrim të telefonave të tyre dhe dëmtimin e pajisjeve të tyre mediatike, si dhe lëndime nga pajisjet e kontrollit të turmës së policisë.
Përveç kërcënimeve të marra gjatë raportimit në terren, gazetarët përballen me kërcënime nga kryeministri i Shqipërisë, një vend që aplikon për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian (BE). Më 18 tetor, për shembull, Kryeministri Edi Rama akuzoi pa bazë pronarin e News24 për fabrikim të raporteve të rebelimit të studentëve për të rrëzuar qeverinë.
“Edhe pse situata rreth protestave të studentëve është e tensionuar, gazetarët duhet të jenë në gjendje të dokumentojnë sjelljen e policisë pa u rrahur, shtyrë, ndaluar ose penguar në ndonjë mënyrë tjetër nga filmimi. Nëse profesionistët e medias respektojnë udhëzimet legjitime të policisë, oficerët e policisë duhet të garantojnë të drejtën e tyre po aq legjitime për të raportuar. Autoritetet duhet të zbatojnë udhëzimet ekzistuese për sigurinë e gazetarëve dhe të sanksionojnë çdo sjellje agresive nga oficerët e policisë dhe protestuesit. Ne gjithashtu i bëjmë thirrje Kryeministrit Edi Rama të ndalojë frikësimin e medias për raportimin e protestave, që është puna e tyre. Ne i bëjmë thirrje parlamentit shqiptar të shqyrtojë sjelljen e dhunshme të policisë dhe BE-së të vlerësojë se si po zbatohen në praktikë angazhimet e vendit kandidat për lirinë e medias.” /Pavol Szalai, Drejtor, Zyra e RSF në Pragë
RSF: Vetëm më 18 tetor, të paktën tetë punonjës të medias raportuan abuzim nga policia
Sipas Shoqatës së Gazetarëve të Shqipërisë (AGSH), policia ndaloi me forcë fotoreporterin Hameraldi Agolli, i cili kontribuon në AP, ndërsa ai ishte duke punuar, ndërsa gazetari i News24 Renaldo Salianji u godit fizikisht nga policia. Taulant Kopliku i tha SYRI TV se një oficer e goditi në shpatull dhe i sekuestroi telefonin, i cili iu kthye me pamjet e fshira. Ndërkohë, SYRI TV raportoi se dy nga gazetarët e saj u sulmuan nga forcat e rendit në incidente të ndara: Marshi Korreshi u godit në shpinë me një helmetë dhe u shty ndërsa raportonte drejtpërdrejt për një zjarr në Stacionin e Policisë Nr. 3, dhe Elkier Bushkolaj u plagos në këmbë nga një predhë gome e policisë. Gazetari Juljan Hoxha dhe fotoreporteri Felix Bilani u raportuan se u goditën në këmbë nga oficerët e policisë, të cilët i shtynë gazetarët me helmeta për t’i larguar nga zyra e kryeministrit.
AGSH gjithashtu njoftoi se gazetarja e Klan News, Glidona Daci, u godit me gurë në një incident që i atribuohet oficerëve të policisë. Reuters raportoi se dy nga gazetarët e saj u goditën nga fishekë gome ndërsa mbulonin përleshjet në Tiranë më 17 tetor. Fotoreporteri i pavarur zviceran Raimond Lueppken raportoi se, po atë ditë, ai po filmonte burra të veshur me të zeza në qytetin bregdetar të Durrsit kur dy burra të tjerë me rroba civile iu afruan dhe kërkuan që të fshinte regjistrimin, gjë që ai refuzoi ta bënte. Sipas informacionit të RSF, grupi që ai kishte filmuar mbante jelekë me shenja policie. Ai dyshonte se dy burrat ishin të lidhur me atë grup, por identiteti dhe statusi i tyre policor nuk u konfirmuan.
Një nga rastet më brutale ndodhi në fillim të protestave, më 13 tetor. Izmir Akulli, kryeredaktor i portalit online Dosja.al, u dërgua në spital pasi disa oficerë policie e goditën me shqelma dhe grushte pranë Bankës së Shqipërisë ndërsa ai po filmonte ndërveprimin e tyre me një student. Sipas rrëfimit të tij të publikuar, dhuna vazhdoi edhe pasi ai e identifikoi veten si gazetar.
Përpjekjet për të penguar raportimin e lajmeve vazhdojnë, pasi në mbrëmjen e 19 tetorit, policia pengoi gazetarin e News24, Osman Stafa, dhe punonjës të tjerë të medias të ndiqnin dhe filmonin ndalimet policore në rrugët anësore të Rrugës së Dibrës në Tiranë, sipas News24.
Angazhimet për sigurinë duhet të zbatohen
Sipas një deklarate nga Rrjeti SafeJournalists i lëshuar më 18 tetor, Agjencia Mbikëqyrëse e Policisë së Shqipërisë filloi të shqyrtonte shkeljet e dyshuara dhe shtatë oficerë janë pezulluar. Mbetet e paqartë nëse këto masa kanë të bëjnë me rastet që përfshijnë gazetarë.
Në një letër të hapur, të nënshkruar bashkërisht edhe nga RSF më 14 tetor, organizatat për lirinë e medias dhe shoqërinë civile bënë thirrje për zbatimin e plotë të Udhëzimeve për Sigurinë e Gazetarëve – të miratuara nga policia e shtetit në maj të vitit 2025 – si dhe për hetime të pavarura nga organet e mbikëqyrjes policore lidhur me pretendimet për dhunë dhe pengim të punës, duke kërkuar gjithashtu një seancë dëgjimore parlamentare të posaçme për këtë çështje. Megjithatë, pas kësaj thirrjeje u raportuan incidente të mëtejshme.
Shqipëria renditet në vendin e 83-të nga 180 vende dhe territore në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit të RSF-së për vitin 2026.