Bernë, 18 shtator -Misteri i pilotit shqiptar nga Kosova Sinan Vitija: 33 vjet pa gjurmë – nga aviacioni i ish-Jugosllavisë te lufta në Kroaci, pastaj zhdukja në aeroportin e Shkupit. Kanë kaluar 33 vjet, por familja e pilotit shqiptar Sinan Abedin Vitija nag Ksova (dhender i Preshevës) ende nuk ka marrë një përgjigje përfundimtare për fatin e tij, shkruan gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Ish-presidenti kroat Stipe Mesiq: “Vitia mund të jetë viktimë e këmbimeve mes të burgosurve serbë dhe maqedonas”
Sinan Vitija, i lindur më 1 maj 1961 në Konjuh të Lipjanit, ishte oficer dhe pilot i aviacionit ushtarak të ish-Jugosllavisë. Pas shpërbërjes së Jugosllavisë dhe shpërthimit të luftës në Kroaci, ai iu bashkua forcave kroate dhe, sipas raportimeve të publikuara ndër vite, mori pjesë në mbrojtjen e Zarës dhe në luftimet për Maslenicën.
Por pas një udhëtimi nga Gjermania drejt Shkupit, më 28 nëntor 1993, gjurmët e tij u zhdukën.
Misteri i pilotit shqiptar Sinan Vitija: 33 vjet pa gjurmë – nga aviacioni i ish-Jugosllavisë te lufta në Kroaci, pastaj zhdukja në aeroportin e Shkupit
Sinan Abedin Vitija (dhënderr i Preshevës) ishte oficer dhe pilot i aviacionit ushtarak të ish-Jugosllavisë.. Nga 1993 deri në vitin 2026, familja e Sinan Vitisë ende nuk ka një përgjigje përfundimtare se çfarë ndodhi me pilotin shqiptar që u zhduk më 28 nëntor 1993 në aeroportin e Shkupit. Pas shpërbërjes së Jugosllavisë dhe fillimit të luftës në Kroaci, ai u largua nga ish-APJ-ja dhe iu bashkua forcave kroate. Sipas rrëfimeve të publikuara ndër vite, ai ishte përfshirë në formimin e një njësiti shqiptar të quajtur “Skënderbeu”, i cili mori pjesë në luftimet në zonën e Zarës dhe në operacionet rreth Maslenicës.
Sot, rasti i tij vazhdon të figurojë në regjistrin zyrtar kroat të personave të zhdukur. Ministria e Brendshme e Kroacisë e regjistron Sinan Vitinë si shtetas kroat, me vendbanim në Zadar, dhe shënon 28 nëntorin 1993 në Shkup si datën dhe vendin e zhdukjes.
Cfare i tha ish-presidenti kroat Mesic en tskimit G-8 gazetarit shqiptar ne Gjenevë
Në kërkim të gjurmëve të Sinan Vitisë, çështja u ndoq edhe në Zagreb dhe në qarqet politike kroate.
Në vitin 2015, në një intervistë të raportuar nga media shqiptare, ish-presidenti i Kroacisë Stipe Mesiq foli për mundësinë që piloti shqiptar të ishte bërë viktimë e një marrëveshjeje për këmbimin e të burgosurve.
“Oficeri Sinan Vitia mund të jetë viktimë e këmbimeve mes të burgosurve serbë dhe maqedonas”, citohet të ketë thënë Mesiq, duke shprehur dyshimin e tij për një marrëveshje të mundshme mes Shkupit dhe Beogradit.
Mesiq, sipas të njëjtit raportim, e lidhi këtë dyshim me faktin se Sinan Vitija ishte nisur nga Kroacia drejt vendlindjes, por pas mbërritjes në aeroportin e Shkupit nuk u pa më.
Deklarata e Mesiqit është veçanërisht domethënëse për shkak të rolit që ai kishte në Kroaci dhe njohjes së tij me rrethanat në të cilat Sinan Vitija kishte shërbyer gjatë luftës.
Megjithatë, kjo mbetet një deklaratë dhe hipotezë e ish-presidentit kroat dhe nuk përbën, në vetvete, provë përfundimtare se Vitija është shkëmbyer me një të burgosur tjetër.
A ishte Sinan Vitija në duart e policisë maqedonase?
Kjo është pika ku dosja bëhet edhe më enigmatike.
Sipas raportimeve të publikuara ndër vite, në vitin 1996 ministri i atëhershëm i Punëve të Brendshme të Maqedonisë, Tomislav Çokrevski, iu përgjigj një pyetjeje parlamentare të deputetit shqiptar Nazmi Maliqi lidhur me fatin e Sinan Vitisë.
Në materialet e publikuara thuhet se autoritetet maqedonase kishin pranuar se Vitija kishte qenë në duart e policisë maqedonase dhe se më pas ishte dorëzuar te organet policore jugosllave/serbe.
Nëse ky version dokumentar konfirmohet nga arkivat origjinale, atëherë pyetja bëhet edhe më e rëndë:
Çfarë ndodhi me Sinan Vitinë pasi u largua nga duart e autoriteteve maqedonase?
Nga Shkupi drejt një destinacioni të panjohur
Raportimet e publikuara ndër vite kanë hedhur edhe një pistë tjetër: se Vitija mund të jetë mbajtur fillimisht në paraburgim në Prishtinë dhe më pas të jetë transferuar drejt Nishit.
Por këto të dhëna duhen trajtuar me kujdes, pasi nuk kemi gjetur një dokument zyrtar të publikuar që ta provojë përfundimisht këtë zinxhir transferimesh.
Në fakt, pikërisht këtu fillon zona më e errët e kësaj dosjeje.
Një pilot shqiptar në luftën e Kroacisë
Sinan Vitija nuk ishte një person i panjohur për strukturat ushtarake të ish-Jugosllavisë.
Ai kishte qenë kapiten i aviacionit luftarak dhe instruktor i pilotimit të aeroplanëve luftarakë. Pas shpërthimit të luftërave në ish-Jugosllavi, ai iu bashkua palës kroate.
Sipas materialeve të publikuara, ai kishte formuar edhe njësinë shqiptare “Skënderbeu”, e cila iu bashkua Gardës kroate për mbrojtjen e Zarës. Në këto raportime përmendet edhe pjesëmarrja e njësisë në operacionet rreth Maslenicës.
Më pas, për shkak të gjendjes shëndetësore, Vitija shkoi në Gjermani për trajtim.
Dhe pikërisht pas kthimit nga Gjermania fillon kapitulli i fundit i dokumentuar i jetës së tij.
28 nëntor 1993 – dita kur u zhduk. Më 28 nëntor 1993, Sinan Vitija mbërriti me avion në aeroportin “Petrovec” të Shkupit.
Vëllai i tij, Hashim Vitija, ka konfirmuar në raportime të publikuara se ai kishte mbërritur në aeroport. Pas kësaj, familja nuk do ta shihte më.
Regjistri zyrtar kroat e mban ende sot emrin e tij në listën e personave të zhdukur. Një deklaratë e Mesiqit që kërkon përgjigje
Deklarata e Stipe Mesiqit hap një pistë që, nëse do të vërtetohej me dokumente, do të ndryshonte ndjeshëm mënyrën se si kuptohet zhdukja e Sinan Vitisë.
A ishte ai pjesë e ndonjë shkëmbimi të të burgosurve? A u dorëzua nga autoritetet maqedonase te struktura serbe/jugosllave? A u dorëzua nga autoritetet maqedonase te struktura serbe/jugosllave? A u transferua drejt Nishit apo një burgu tjetër? Dhe nëse po, ku është gjurma e fundit dokumentare e tij?
Këto pyetje janë veçanërisht të rëndësishme sepse rasti nuk bëhet fjalë vetëm për një person të zhdukur në rrethana të paqarta. Bëhet fjalë për një oficer shqiptar të aviacionit ushtarak, i cili kishte shërbyer në ish-Jugosllavi, kishte kaluar në anën kroate gjatë luftës dhe më pas u zhduk pasi mbërriti në Shkup.
Pas 33 vitesh, përgjigjja ende mungon
Familja në Lipjan, Zadar dhe Preshevë vazhdon të kërkojë përgjigje. Kroacia e mban ende në regjistrin e personave të zhdukur.
Deklarata e Mesiqit ka mbetur një nga pistat më të bujshme të publikuara për fatin e tij.
Ndërsa deklarimet e atribuuara autoriteteve maqedonase të vitit 1996 ngrenë një tjetër pyetje themelore: nëse Sinan Vitija ka qenë në duart e policisë maqedonase dhe më pas është dorëzuar diku tjetër, ku është dokumenti që tregon se ku përfundoi?
Dhe dosja e pilotit shqiptar Sinan Vitija mbetet një nga misteret e pazgjidhura të luftërave dhe shpërbërjes së ish-Jugosllavisë.