Hagë, 11 tetor -Shtetet e Bashkuara kanë ashpërsuar masat ndaj Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP), duke e akuzuar për tejkalim të kompetencave dhe veprime kundër interesave amerikane. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka paralajmëruar se presioni ndaj gjykatës do të vazhdojë nëse ajo nuk ndryshon qëndrim, njofton gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
SHBA-ja kundër Gjykatës së Hagës: përplasja mes fuqisë politike dhe drejtësisë ndërkombëtare
Në qendër të përplasjes janë urdhër-arrestet e lëshuara nga GJNP-ja në nëntor 2024 ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-ministrit të Mbrojtjes, Yoav Gallant, lidhur me krime të dyshuara lufte dhe krime kundër njerëzimit në Gaza. Këto urdhër-arreste nuk përbëjnë dënim përfundimtar, por janë pjesë e procedurave gjyqësore.
Uashingtoni kundërshton juridiksionin e gjykatës ndaj zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë, duke theksuar se SHBA-ja dhe Izraeli nuk janë palë në Statutin e Romës. Megjithatë, GJNP-ja mund të ushtrojë juridiksion në rrethana të caktuara, përfshirë krimet e dyshuara të kryera në territorin e një shteti që pranon juridiksionin e saj.
Nga ana tjetër, gjykata paralajmëron se sanksionet mund të pengojnë punën e saj dhe të dobësojnë përpjekjet për vendosjen e përgjegjësisë penale për krimet më të rënda ndërkombëtare.
Çështja shkon përtej konfliktit mes Uashingtonit dhe Hagës: ajo ngre pyetjen nëse drejtësia ndërkombëtare mund të veprojë në mënyrë të pavarur kur hetimet prekin interesat e fuqive të mëdha.
Sanksionet amerikane nuk i anulojnë automatikisht vendimet e gjykatës dhe nuk e shpërbëjnë atë. Ndikimi i tyre do të varet nga zbatimi i masave dhe nga reagimi i shteteve që mbështesin institucionin.
Në thelb, përplasja vë përballë dy parime: sovranitetin shtetëror dhe përgjegjësinë individuale për krimet ndërkombëtare. Zhvillimet e ardhshme do të tregojnë nëse diplomacia dhe mekanizmat juridikë mund ta kufizojnë këtë konflikt apo nëse ai do ta thellojë ndarjen ndërkombëtare mbi rolin e drejtësisë penale.