Hagë, 11 tetor -Shtetet e Bashkuara kanë ashpërsuar masat ndaj Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP), duke e akuzuar për tejkalim të kompetencave dhe veprime kundër interesave amerikane. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka paralajmëruar se presioni ndaj gjykatës do të vazhdojë nëse ajo nuk ndryshon qëndrim, njofton gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
SHBA-ja kundër Gjykatës së Hagës: përplasja mes fuqisë politike dhe drejtësisë ndërkombëtare
Donald Trump është kundër Gjykatës në Hagë për tri arsye kryesore, sipas deklarimeve të administratës së tij dhe raportimeve të Reuters, njofton gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Uashingtoni argumenton se verdikki i gjykatës mund të cenojnë shumecka. Kritikët e Trumpit, nga ana tjetër, paralajmërojnë se sanksionet mund ta dobësojnë drejtësinë ndërkombëtare dhe të vështirësojnë hetimin e krimeve të rënda.
Në qendër të përplasjes janë urdhër-arrestet e lëshuara nga GJNP-ja në nëntor 2024 ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-ministrit të Mbrojtjes, Yoav Gallant, lidhur me krime të dyshuara lufte dhe krime kundër njerëzimit në Gaza. Këto urdhër-arreste nuk përbëjnë dënim përfundimtar, por janë pjesë e procedurave gjyqësore.
Uashingtoni kundërshton juridiksionin e gjykatës ndaj zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë, duke theksuar se SHBA-ja dhe Izraeli nuk janë palë në Statutin e Romës. Megjithatë, GJNP-ja mund të ushtrojë juridiksion në rrethana të caktuara, përfshirë krimet e dyshuara të kryera në territorin e një shteti që pranon juridiksionin e saj.
Nga ana tjetër, gjykata paralajmëron se sanksionet mund të pengojnë punën e saj dhe të dobësojnë përpjekjet për vendosjen e përgjegjësisë penale për krimet më të rënda ndërkombëtare.
Çështja shkon përtej konfliktit mes Uashingtonit dhe Hagës: ajo ngre pyetjen nëse drejtësia ndërkombëtare mund të veprojë në mënyrë të pavarur kur hetimet prekin interesat e fuqive të mëdha.
Sanksionet amerikane nuk i anulojnë automatikisht vendimet e gjykatës dhe nuk e shpërbëjnë atë. Ndikimi i tyre do të varet nga zbatimi i masave dhe nga reagimi i shteteve që mbështesin institucionin.
Në thelb, përplasja vë përballë dy parime: sovranitetin shtetëror dhe përgjegjësinë individuale për krimet ndërkombëtare. Zhvillimet e ardhshme do të tregojnë nëse diplomacia dhe mekanizmat juridikë mund ta kufizojnë këtë konflikt apo nëse ai do ta thellojë ndarjen ndërkombëtare mbi rolin e drejtësisë penale.

