Edhe Kosova dhe Shqipëria mund te jne pejse edhe kësaj aleance e « NATO-s muslimane » si aktor paqeje dhe stabilitei e ballkan
Bernë, 11 tetor -Një “NATO-je myslimane”, një aleancë të vendeve myslimane për siguri, mbrojtje dhe stabilitet në Lindjen e Mesme. Lajmi kryesor është se një marrëveshje e tillë mbrojtjeje tashmë është nënshkruar nga Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani më 7 gusht 2026, në Mekë. Ajo parashikon që një sulm ndaj njërës palë të trajtohet si sulm ndaj të gjithave, njofton gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch
Po çfarë roli ka Trump? Roli amerikan mund të kuptohet në tri drejtime:
Sipas raportimeve të gushtit 2026, Trump e ka mirëpritur marrëveshjen. Megjithatë, kjo nuk dëshmon se ai vetë po e krijon ose po e udhëheq aleancën.
- . Aleat ekzistues: Uashingtoni ka marrëdhënie të gjata ushtarake dhe të sigurisë me Arabinë Saudite, Turqinë dhe Pakistanin, ndonëse marrëdhëniet me secilin ndryshojnë.
- Ndikim strategjik: SHBA-ja mund të ndikojë përmes bashkëpunimit ushtarak, shitjeve të armëve, inteligjencës dhe diplomacisë. Kjo nuk provon se e kontrollon paktin.
- artneritet apo autonomi rajonale: Pakti mund t’u japë tri vendeve më shumë mundësi për të koordinuar mbrojtjen e tyre, pa u mbështetur ekskluzivisht te Uashingtoni. Analistët e shohin këtë si pjesë të ndryshimeve në rendin e sigurisë së Lindjes së Mesme.
Pra me kete po formohet një mekanizëm rajonal i mbrojtjes, ndërsa marrëdhëniet me SHBA-në mbeten faktor i rëndësishëm në llogaritjet strategjike të vendeve pjesëmarrëse.
Pra, duhet t’i dallojmë dy gjëra: Marrëveshja e mbrojtjes: ekziston mes tri shteteve.
Një aleancë e gjerë për paqe dhe stabilitet, e ngjashme me NATO-n dhe me shumë shtete myslimane: kjo është një ide më e gjerë, e cila ende nuk është realizuar në atë formë. Synimi i një aleance të tillë mund të jetë parandalimi i luftërave dhe mbrojtja e vendeve anëtare, por suksesi i saj do të varet nga mënyra se si shtetet bashkëpunojnë në praktikë.
Me knkretsiht, marrëveshja e mbrojtjes e nënshkruar nga Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani më 7 gusht 2026 krijon një kornizë të re bashkëpunimi strategjik ndërmjet tri fuqive me interesa të rëndësishme në botën myslimane. Sipas Reuters, marrëveshja parashikon që një sulm ndaj njërës palë të trajtohet si sulm ndaj të gjithave, megjithëse detyrimet konkrete dhe mekanizmat e zbatimit kërkojnë vlerësim të mëtejshëm.
Rëndësia e paktit buron nga plotësimi i pjesshëm i kapaciteteve të tri vendeve: burimet financiare dhe pesha energjetike e Arabisë Saudite, kapacitetet konvencionale dhe industria e mbrojtjes e Turqisë, si dhe arsenali bërthamor i Pakistanit. Këto elemente mund të rrisin potencialin parandalues të bashkëpunimit, por nuk përbëjnë vetvetiu një strukturë të unifikuar ushtarake ose një garanci automatike për ndërhyrje në çdo konflikt.
Në planin rajonal, marrëveshja mund të ndikojë në llogaritjet strategjike të aktorëve të tjerë, përfshirë Iranin dhe Izraelin. Megjithatë, ndikimi i saj do të varet nga koordinimi operacional, ndarja e përgjegjësive, ratifikimi dhe zbatimi i angazhimeve, si dhe nga mënyra se si palët e menaxhojnë rrezikun e përshkallëzimit.
Për rrjedhojë, Pakti i Mekës duhet vlerësuar si një zhvillim me potencial për të ndryshuar ekuilibrat rajonalë, jo si një “NATO myslimane” e konsoliduar tashmë. Testi i tij real do të jetë aftësia për të parandaluar agresionin, për të mbrojtur sovranitetin e anëtarëve dhe për të shmangur zgjerimin e konflikteve.
Edhe Kosova dhe Shqipëria mund te jne pejse edhe kësaj aleance e « NATO-s muslimane » si aktor paqeje dhe stabilitei e ballkan
Kosova, Shqipëria dhe Bosnja e Hercegovina mund të përmenden si vende që teorikisht mund të bashkëpunojnë me këtë nismë, por deri më 11 tetor 2026 nuk ka njoftim publik të besueshëm se ndonjëra prej tyre është ftuar zyrtarisht ose ka shprehur gatishmëri për t’iu bashkuar Paktit të Mekës.
Sipas raportimeve, marrëveshja është e hapur për pjesëmarrjen e vendeve të tjera, ndërsa Turqia ka shprehur interes për zgjerimin e saj. Egjipti është përmendur si kandidat i mundshëm; kjo nuk do të thotë se zgjerimi është vendosur përfundimisht.
Sa reale është pjesëmarrja e Kosovës, Shqipërisë dhe Bosnjës?
Kosova
Ka marrëdhënie të afërta me Turqinë dhe bashkëpunim në fushën e mbrojtjes. Megjithatë, orientimi euroatlantik dhe marrëdhënia me NATO-n do të ishin faktorë vendimtarë në çdo vendim të tillë.
Shqipëria
Si anëtare e NATO-s, Shqipëria do të duhej të shqyrtonte me kujdes nëse çdo angazhim i ri kolektiv i mbrojtjes përputhet me detyrimet e saj ekzistuese. Bashkëpunimi me vende myslimane nuk nënkupton automatikisht anëtarësim në një aleancë të re.
Bosnja dhe Hercegovina
Ka lidhje politike dhe kulturore me Turqinë, por vendimet e sigurisë varen edhe nga institucionet shtetërore dhe konsensusi i brendshëm. Për këtë arsye, anëtarësimi në një mekanizëm të ri ushtarak nuk mund të merret si i mirëqenë.
Pika më e rëndësishme
Kjo nismë nuk është ende një “NATO myslimane” në kuptimin e plotë të fjalës. Është një marrëveshje mbrojtjeje mes Arabisë Saudite, Turqisë dhe Pakistanit, me zotim për mbrojtje të përbashkët dhe me synim për të zgjeruar bashkëpunimin.
Nëse nisma zgjerohet, Turqia mund të shërbejë si ura kryesore lidhëse me Ballkanin, por vendet e rajonit nuk do të zgjidhnin anëtarësimin vetëm mbi bazën e fesë. Interesat shtetërore, detyrimet ndaj NATO-s, marrëdhëniet me BE-në dhe pasojat e mundshme për sigurinë do të kishin peshë shumë më të madhe.