Nga Krakov në Oslo dhe Christchurch: terrorizmi nuk ka fe, por ka ideologji, urrejtje,isamofob, racit dhe viktima të pafajshme.
Një masakër me armë zjarri ka tronditur Poloninë. Të shtunën, më 7 nëntor 2026, në qytetin Krakov (Kraków), një person i armatosur hapi zjarr ndaj njerëzve në sheshin kryesor të qytetit, duke lënë gjashtë të vrarë dhe 16 të plagosur, përfshirë edhe vetë sulmuesin, njfton gazeta zvcierane en shqip LeCanton27.ch duke pyetur: Sikur vrasesi te ishte mslimane a dote quhej menjehre si terrosrist?
Por ajo që e bën edhe më shqetësues këtë rast janë të dhënat e para për bindjet ideologjike të autorit dhe mënyra se si po hetohet kjo ngjarje.
Kjo masakër rikthen në vëmendje dy nga sulmet më të rënda terroriste të dekadave të fundit, të kryera nga ekstremistë të së djathtës ekstreme kundër njerëzve të pafajshëm.
ANDERS BEHRING BREIVIK – 77 VIKTIMA NË NORVEGJI
Më 22 korrik 2011, terroristi norvegjez Anders Behring Breivik kreu dy sulme terroriste në Norvegji.
Sulmin e parë e kreu në Oslo, ku vendosi një bombë pranë ndërtesave qeveritare, duke vrarë tetë persona.
Më pas, në ishullin Utøya, sulmoi një kamp veror të të rinjve të Partisë së Punës, ku vrau 69 persona, shumica prej tyre adoleshentë.
Bilanci tragjik ishte 77 të vrarë.
Breivik ishte ekstremist i së djathtës ekstreme, me ideologji ultranacionaliste dhe islamofobe. Në vitin 2012 u dënua me 21 vjet burgim parandalues, dënim që mund të zgjatet nëse vazhdon të konsiderohet i rrezikshëm.
BRENTON TARRANT – 51 MYSLIMANË TË VRARË NË DY XHAMI
Një tjetër emër që nuk duhet harruar është Brenton Tarrant, shtetas australian, i cili më 15 mars 2019 kreu një nga masakrat më të rënda terroriste kundër komunitetit mysliman në Zelandën e Re.
Ai sulmoi dy xhami në qytetin Christchurch:
Xhamia Al Noor: 44 persona të vrarë.
Qendra Islamike Linwood: 7 persona të vrarë.
Gjithsej, 51 të vrarë dhe 40 të plagosur.
Tarrant ishte supremacist i bardhë dhe ekstremist i së djathtës ekstreme, i motivuar nga urrejtja ndaj myslimanëve.
Në vitin 2020 u dënua me burgim të përjetshëm pa mundësi lirimi me kusht.
PO ÇFARË NDODHI NË KRAKOV TË POLONISË?
Më 7 nëntor 2026, një sulm i përgjakshëm tronditi qendrën historike të Krakovit. Sipas informacioneve të publikuara nga autoritetet polake:
Një 24-vjeçar polak hyri me automjet në sheshin kryesor të qytetit. Hapi zjarr ndaj njerëzve të rastësishëm nga automjeti. Përdori një pushkë gjysmëautomatike të tipit ushtarak.
Gjashtë persona u vranë: katër gra dhe dy burra. 16 persona u plagosën, përfshirë dy policë dhe vetë sulmuesin. Policia u përball me të dhe arriti ta ndalonte, duke e plagosur.
KUSH ISHTE SULMUESI DHE ÇFARË IDEOLOGJIE KISHTE?
Sipas ministrit të Brendshëm polak, Marcin Kierwiński, i dyshuari ishte i fascinuar nga ideologjitë e ekstremit të djathtë dhe kishte pikëpamje shumë radikale, ultranacionaliste.
Autoritetet polake nuk kanë publikuar emrin e tij. Nuk ka ende informacion të konfirmuar për përkatësinë e tij fetare. Policia ka bërë të ditur se ai dyshohet se ka vepruar i vetëm.
TRE TRUPA TË TJERË GJENDEN NË BANESËN E SULMUESIT
Një tjetër zhvillim tronditës u bë publik nga kryeministri polak Donald Tusk. Në banesën e të dyshuarit u gjetën tre persona të vdekur: babai, nëna dhe motra e tij. Sipas informacioneve të mëvonshme, viktimat ishin përkatësisht 53, 52 dhe 21 vjeç. Rrethanat dhe përgjegjësia për vdekjen e tyre po hetohen.
A ËSHTË KY NJË AKT TERRORIST?
Kjo është pyetja që meriton vëmendje. Kryeministri polak Donald Tusk e cilësoi sulmin si akt terrorizmi, duke deklaruar se bëhej fjalë për një sulm të tmerrshëm ndaj jetës së njerëzve në Krakov.
Më 8 nëntor, edhe prokuroria polake hapi zyrtarisht hetim për një vepër terroriste, duke përfshirë vrasjen e gjashtë personave dhe tentativën për vrasjen e shumë të tjerëve, përfshirë policët.
Pra, nuk është e saktë të thuhet se autoritetet nuk e kanë quajtur terrorist sulmuesin. Përkundrazi, hetimi tashmë po zhvillohet edhe në kuadrin e veprës terroriste. Megjithatë, motivi i plotë dhe përgjegjësia penale duhet të përcaktohen nga hetimet dhe gjykata. Polonia ka shpallur dy ditë zie kombëtare, më 8 dhe 9 nëntor.
TERRORIZMI NUK KA FE
Rastet e Breivikut, Tarrantit dhe sulmit të fundit në Poloni rikthejnë një debat të rëndësishëm për mënyrën se si flasim për terrorizmin dhe ekstremizmin.
Kur një terrorist kryen një masakër në emër të islamizmit ekstremist, media dhe opinioni publik flasin menjëherë për terrorizëm. Por edhe ekstremizmi i djathtë, supremacizmi i bardhë dhe ultranacionalizmi kanë prodhuar masakra të tmerrshme kundër civilëve.
Nuk duhet të ketë standard të dyfishtë. Një vrasës nuk bëhet më pak terrorist për shkak se nuk është mysliman, ashtu siç nuk mund të fajësohet një komunitet i tërë fetar për krimet e një individi.
Terrorizmi duhet të dënohet pa dallim feje, kombësie apo ideologjie. Viktimat janë njerëz të pafajshëm dhe drejtësia duhet të jetë e njëjtë për të gjithë.