Hagë, 6 shtator -Në Tribunali i Hagës (ICTY) u dënuan gjithsej 90 persona për krime lufte, shkelje të konventave dhe gjenocid gjatë shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, prej të cilëve 62 të dënuar ishin me përkatësi etnike serbe, njfotn gazeta zvicerane ne shqip LeCanton27.ch gazetari i seciles ka ndjekur per 20 vitesh proceset gjyqesor ne Hagë duke filluar nga kyrekrineli serbe Sobodan Miloshevici e deri tek i fundit Jovica Stanisici qe ne Kosovë permedet shpesh duke e lidhur me emrin Baton Haxiut si bashkëpunëtor të tij.
Sot nuk ka më të dënuar serbë që vuajnë dënimin brenda vetë njësive apo qendrave të paraburgimit/burgut të Hagës, sepse Tribunali i Hagës e ka mbyllur mandatin e tij zyrtar në vitin 2017, kurse trashëgimia dhe procedurat e mbetura kaluan nën Mekanizmin Ndërkombëtar për Tribunalet Penale (MICT).
Të dënuarit që mbijetuan janë shpërndarë ndër vite në burgje të ndryshme anembanë shteteve evropiane (si në Mbretërinë e Bashkuar, Gjermani, etj.) për të vuajtur pjesën e mbetur të dënimit, ose janë liruar pasi kanë kryer dënimin e tyre.
Disa prej udhëheqësve kryesorë serbë të dënuar me burgim të përjetshëm (si Ratko Mladić) kanë qenë të shtruar ose kanë ndërruar jetë gjatë viteve të fundit në paraburgim/spitalet e Hagës në pritje apo gjatë zbatimit të vendimeve
Këtu janë zyrtarët më të lartë politikë dhe ushtarakë serbë (si nga Serbia, ashtu edhe nga liderët e serbëve të Bosnjës dhe Kroacisë) të cilët u dënuan me burgim të përjetshëm ose me dekada burg nga Tribunali i Hagës
Carla del Ponte: Ndërmarrja e përbashkët kriminale ekzistonte që nga 1 gushti 1991 dhe vazhdoi të paktën deri më 31 dhjetor 1999
ICTY, Carla del Ponte: Slobodan MILLOSHEVIQI mori pjesë në ndërmarrjen e përbashkët kriminale siç përcaktohet më poshtë… Ndërmarrja e përbashkët kriminale (criminal enterprise) ekzistonte që nga 1 gushti 1991 dhe vazhdoi të paktën deri më 31 dhjetor 1999.
Individët që morën pjesë në këtë ndërmarrje të përbashkët kriminale përfshinin Slobodan Millosheviqin, Vojislav Seleljin, Zhelko Raznatoviç-Arkanin, Radovan Karaxhiçin, Jovica Stanishiçin… (ICTY, Carla del Ponte: Slobodan MILOSEVIC participated in the joint criminal enterprise as set out below… The joint criminal enterprise was in existence by 1 August 1991 and continued until at least 31 December 1999. The individuals participating in this joint criminal enterprise included Slobodan Milosevic, Vojislav Selelj, Zeljko Raznatovic-Arkan, Radovan Karadztic, Jovica Stanisic…)
U dënuan me burgim të përjetshëm (Dënimet maksimale)
Radovan Karadžić – Ish-presidenti i Republikës Serbe në Bosnjë (Republika Srpska). U shpall fajtor për gjenocid (përfshirë masakrën e Srebrenicës), krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Vendimi fillestar prej 40 vitesh u ndryshua në burgim të përjetshëm pas apelit. U dërgua për ta vuajtur dënimin në një burg në Britaninë e Madhe
Ratko Mladić – Ish-komandanti i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Republikës Serbe (VRS), i njohur si « Kasapi i Bosnjës ». U dënua me burgim të përjetshëm për gjenocid, krime lufte dhe rrethimin e Sarajevës. Pas një qëndrimi të gjatë në spitalin e burgut të OKB-së në Hagë për shkak të shëndetit të rënduar, ai ndërroi jetë në gusht të vitit 2026 në moshën 84-vjeçare
Zdravko Tolimir – Ish-gjeneral dhe ndihmës-komandant për inteligjencë dhe siguri në Ushtrinë e Republikës Serbe. U dënua me burgim të përjetshëm për gjenocid në Srebrenicë (vdiq në burgun e Hagës në vitin 2016 para transferimit)
Vujadin Popović – Ish-shef i sigurisë i Korpusit të Drinës të Ushtrisë së Republikës Serbe (VRS). U dënua me burgim të përjetshëm për gjenocid.
Ljubiša Beara – Ish-shef i sigurisë në Shtabin e Përgjithshëm të VRS-së. U dënua po ashtu me burgim të përjetshëm për gjenocid (vdiq në një burg në Gjermani në vitin 2017).
Milan Lukić – Udhëheqës i grupit paraushtarak serb « Mbrojtësit e Bardhë » (Beli Orlovi). U dënua me burgim të përjetshëm për krime mizore kundër njerëzimit në Vishegrad
Stanislav Galić – Ish-gjeneral serb i Bosnjës që udhëhoqi rrethimin dhe bombardimin e Sarajevës. U dënua me burgim të përjetshëm
U dënuan me dekada burg (Dënime të rënda)
Nebojša Pavković – Ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Jugosllavisë. U dënua me 22 vite burg për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte të kryera ndaj shqiptarëve në Kosovë gjatë vitit 1999.
Nikola Šainović – Ish-zëvendëskryeministër i Republikës Federale të Jugosllavisë (bashkëpunëtor i ngushtë i Sllobodan Millosheviqit). U dënua fillimisht me 22 vite, dënim i cili u ul në 18 vite burg në apel për krimet në Kosovë (ka përfunduar dënimin).
Milan Martić – Ish-presidenti i të ashtuquajturës « Republika e Krajinës Serbe » në Kroaci. U dënua me 35 vite burg për përndjekje, vrasje dhe dëbime masive të kroatëve.
Dragoljub Ojdanić – Ish-shef i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Jugosllavisë dhe Ministër i Mbrojtjes. U dënua me 15 vite burg për dëbimet e dhunshme në Kosovë (ka ndërruar jetë pasi kreu dënimin).
Jovica Stanišić & Franko Simatović – Ish-shefi i Shërbimit të Sigurimit Shtetëror të Serbisë (DB) dhe zëvendësi i tij. Në procesin e fundit të madh apelues të përfunduar nga Mekanizmi MICT, dënimet e tyre u rritën në 15 vite burg secili për përfshirje në një sipërmarrje të përbashkët kriminale në Bosnjë dhe Kroaci.
Momčilo Krajišnik – Ish-kryetar i Parlamentit të serbëve të Bosnjës. U dënua me 20 vite burg për krime kundër njerëzimit (u lirua pasi kreu dy të tretat e dënimit dhe vdiq në vitin 2020)
Biljana Plavšić – Ish-nënkreditente e Republikës Serbe në Bosnjë. E vetmja grua e dënuar nga Gjykata e Hagës. Pasi pranoi fajësinë për përndjekje mbi baza etnike dhe fetare, u dënua me 11 vite burg (u lirua në vitin 2009).
(Shënim: Ish-presidenti jugosllav Slobodan Milošević, i cili konsiderohej arkitekti kryesor i këtyre luftërave, ndërroi jetë në qendrën e paraburgimit të Hagës në vitin 2006 përpara se gjykata të shpallte një vendim përfundimtar ndaj tij)
Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY). Ka një dallim të rëndësishëm: lista zyrtare e ICTY-së nuk i kategorizon të gjithë si “kriminelë lufte”, por si persona të akuzuar; disa u dënuan, disa vdiqën para gjykimit dhe disa çështje u ndërprenë.
Sipas listës zyrtare të Mekanizmit të OKB-së të marsit 2026, para vdekjes së Mladićit, personat e dënuar nga ICTY që vazhdonin të vuanin dënimin përfshinin, ndër të tjerë, Radovan Karadžić, Stanislav Galić, Vujadin Popović, Jovica Stanišić, Milan Lukić, Sredoje Lukić, Radislav Krstić, Stojan Župljanin, Milan Martić, Dragomir Milošević, Goran Jelisić dhe të tjerë.