Zëra hebrenj dhe izraelitë në mbrojtje të Palestinës: Kundërshtimi ndaj politikave të Netanyahut nuk është kundërshtim ndaj judaizmit
Nga bota e artit, kinematografisë, politikës, gazetarisë dhe aktivizmit për të drejtat e njeriut, gjithnjë e më shumë personalitete me prejardhje hebreje dhe izraelite po e ngrenë zërin kundër luftës në Gaza dhe në mbrojtje të të drejtave të popullit palestinez.
Debati për Palestinën nuk është një çështje që ndan vetëm popujt, shtetet apo komunitetet ndërkombëtare. Ai ka nxitur diskutime të thella edhe brenda vetë shoqërisë izraelite dhe komuniteteve hebreje në mbarë botën.
Një numër personalitetesh të njohura hebreje dhe izraelite kanë dalë publikisht kundër politikave të qeverisë së Benjamin Netanyahut, duke kërkuar respektimin e të drejtave të palestinezëve, mbrojtjen e civilëve dhe një zgjidhje politike që garanton paqe dhe dinjitet për të dy popujt.
Ndër emrat e njohur është regjisori britanik me prejardhje hebreje Jonathan Glazer, fitues i çmimit Oscar për filmin The Zone of Interest. Në ceremoninë e ndarjes së çmimeve Oscar në vitin 2024, ai bëri një deklaratë të fuqishme mbi dehumanizimin dhe përdorimin e kujtesës së Holokaustit në raport me vuajtjet e civilëve palestinezë.
Edhe aktorja amerikane Hannah Einbinder ka shprehur publikisht mbështetjen për Palestinën. Në ceremoninë Emmy të vitit 2025, ajo e përfundoi fjalimin e saj me thirrjen “Free Palestine”. Në të njëjtën linjë, aktorja dhe komediania Ilana Glazer ka kundërshtuar luftën në Gaza dhe ka mbështetur iniciativa hebreje që kërkojnë drejtësi për palestinezët.
Në mesin e figurave politike dhe intelektuale është edhe Avraham Burg, ish-kryetar i Knessetit, parlamentit izraelit, i cili ka kritikuar drejtimin politik të Izraelit dhe ka kërkuar ndryshime të thella në qasjen ndaj çështjes palestineze.
Një tjetër zë i rëndësishëm është gazetari dhe regjisori izraelit Yuval Abraham, bashkëregjisor i dokumentarit No Other Land, i cili fitoi Oscar në vitin 2025. Dokumentari pasqyron realitetin e palestinezëve në Masafer Yatta, në Bregun Perëndimor, dhe përvojën e tyre me zhvendosjen dhe shkatërrimin e vendbanimeve.
Po ashtu, publicisti Peter Beinart, autori Gabor Maté dhe dirigjenti Ilan Volkov janë ndër personalitetet me prejardhje hebreje që kanë shprehur kritika ndaj politikave izraelite dhe kanë mbështetur të drejtat e palestinezëve.
Një moment i rëndësishëm i këtij angazhimi ishte edhe letra publike e tetorit 2025, e njohur si Jews Demand Action, drejtuar sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, António Guterres, dhe liderëve botërorë. Ajo kërkonte që armëpushimi të pasohej me hapa konkretë për drejtësi, siguri dhe paqe për palestinezët dhe izraelitët.
Edhe brenda Izraelit ka zëra që refuzojnë hakmarrjen dhe kërkojnë paqe.
Njëri prej tyre është Maoz Inon, aktivist izraelit për paqe, prindërit e të cilit u vranë gjatë sulmit të 7 tetorit 2023. Pavarësisht tragjedisë personale, ai ka refuzuar logjikën e hakmarrjes dhe është angazhuar për pajtim dhe bashkëjetesë izraelito-palestineze.
Ndërsa Ziv Stahl, aktiviste izraelite për të drejtat e njeriut dhe drejtuese e organizatës Yesh Din, ka ngritur vazhdimisht shqetësime për shkeljet e të drejtave të palestinezëve dhe nevojën për mbrojtjen e civilëve.
Kritika ndaj një qeverie nuk është urrejtje ndaj një populli
Këta emra dëshmojnë se qëndrimi në mbrojtje të të drejtave të palestinezëve nuk është domosdoshmërisht çështje përkatësie etnike, fetare apo kombëtare. Është, mbi të gjitha, çështje e të drejtave të njeriut, drejtësisë dhe ndërgjegjes qytetare.
Është e rëndësishme të bëhet dallimi ndërmjet kritikës ndaj politikave të qeverisë izraelite, kritikës ndaj shtetit të Izraelit dhe paragjykimeve apo urrejtjes ndaj popullit hebre. Këto nuk janë e njëjta gjë.
Në të njëjtën mënyrë, mbështetja për të drejtat e palestinezëve nuk nënkupton armiqësi ndaj izraelitëve apo mohimin e të drejtave të tyre për siguri dhe jetë në paqe.
Mesazhi që përcjellin këta intelektualë, artistë, gazetarë dhe aktivistë është se drejtësia nuk duhet të ketë identitet kombëtar apo fetar. Vuajtja e një populli nuk mund të justifikojë vuajtjen e një tjetri.
Sepse të jesh kundër padrejtësisë nuk do të thotë të jesh kundër një populli. Të kërkosh liri dhe dinjitet për palestinezët do të thotë të mbrosh një parim universal: të drejtat e njeriut vlejnë për të gjithë, pa përjashtim.