Bernë, 10 tetor – Pasivizimi i adresave, procedurat administrative dhe afati i regjistrimit ngrenë pikëpyetje për pjesëmarrjen e shqiptarëve nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026, njofton gazeta zvicerane LeCanton27.ch.
Mbi 50.000 shqiptarë nga Serbia, prej tyre mbi 25.000 me të drejtë vote, sot jetojnë dhe veprojnë jashtë vendit?
Nese shikojme shifren 50.000 sqhipare nga Lugina e Pshves, kjo shifer flet me se mir për dskrimnim te sebrise ndja shqpatreve te keytre visve shqipatre ne « Jug te ebrise » siq i thote Beograd apo Prishtina si Kosove Lindore.
Redakisisë se gazetes zvicerane ne shqip LeCaton27.ch ka biseduar me disa mergimar nga Lugina e Presheves duke i pyetur ata se a do te votojne per zgjedhjet e ardhshme ne Serbi me 25 tetor? Shumica e tyre na tha jo! Sipas tyre « Kur Serbia spekulon, vjedh votat ne Luginen e Presheves duke redoktuar numrine banorëve deh votuesve ne Lugine, si me pasur besim te dalim me votu ketu ne Zvicer apo diaspore, kur mund te sepkulojne apo vjedhim votat!..Prandaj eshte e kot të votojmë neper konsulata apo amabasadt serbe ketu ne perendim »
Sipas regjistrimit zyrtar të Serbisë të vitit 2022, në Serbi jetonin 61.687 shqiptarë. Kjo shifër përfshin ata që u regjistruan si banorë në Serbi, jo shqiptarët që jetojnë jashtë vendit. Megjithatë, ka një dallim të rëndësishëm: të kesh të drejtë vote nuk do të thotë se mund të paraqitesh në çdo konsullatë dhe të votosh pa u regjistruar paraprakisht.
Qytetarët nga Serbia që jetojnë në Zvicër, Gjermani, Belgjikë dhe vende të tjera evropiane e botërore kanë të drejtë të votojnë në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, nëse i plotësojnë kushtet ligjore. Për zgjedhjet e parakohshme të 25 tetorit 2026, Serbia ka parashikuar votim edhe jashtë vendit, përmes ambasadave, konsullatave dhe vendvotimeve të caktuara zyrtarisht, njofton gazeta zvicerane LeCanton27.ch.
Pyetja është: a i intereson vërtet Serbisë që të gjithë shqiptarët me prejardhje nga Serbia, të cilët jetojnë jashtë vendit, të votojnë në zgjedhjet e ardhshme të Serbisë?
Jo, kjo nuk i konvenon Serbisë. Prandaj, edhe Beogradi e ka bërë shumë të komplikuar regjistrimin dhe votimin, aq më tepër për ata që nuk e njohin gjuhën serbe, gjë që ngre shqetësime për diskriminim. Regjimi serb, sipas këtij pretendimi, është përgatitur prej kohësh për të diskriminuar shqiptarët në këto zgjedhje, kur kemi parasysh shlyerjen e adresave në Medvegjë dhe, së fundmi, në Preshevë e Bujanoc, ku numri mund të arrijë mbi 10.000.
Për të votuar, dihet se duhet të kesh një vendbanim, një adresë që të lidh me Serbinë, pra me Luginën e Preshevës, edhe nëse jeton jashtë vendit, por në vendlindje i ke prindërit, familjen, shtëpinë dhe pasurinë. Për këtë diskriminim është njoftuar edhe Brukseli dhe Uashingtoni!
1. Çfarë duhet të bëjë diaspora në Zvicër?
Sipas njoftimit zyrtar të Ministrisë së Jashtme të Serbisë, për të votuar jashtë vendit duhej:
- Të kishe shtetësinë serbe dhe të drejtën e votës.
- Të ishe i regjistruar në regjistrin e unifikuar të votuesve të Serbisë.
- Të kërkoje paraprakisht që vendvotimi yt të caktohej jashtë Serbisë, përmes përfaqësisë diplomatike ose konsullore.
- Të paraqisje kërkesën brenda afatit të përcaktuar.
Kujdes: Afati për aplikimin për votim jashtë Serbisë ishte 3 tetor 2026, në mesnatë sipas orës së Beogradit. Pra, më 10 tetor ky afat tashmë ka kaluar.
Meqë keni shtetësi serbe dhe jetoni në Zvicër, Gjermani apo kudo në Evropë dhe në botë, ju këshilloj të kontrolloni menjëherë nëse kërkesa juaj për votim jashtë vendit është regjistruar dhe miratuar.
Sipas njoftimit zyrtar të Qeverisë së Serbisë, për të votuar nga diaspora duhet të keni adresë të rregullt të vendbanimit në Serbi, të jeni në regjistrin zgjedhor dhe të keni kërkuar regjistrimin për votim jashtë vendit. Afati i aplikimit ishte 3 tetor 2026, në mesnatë, sipas orës së Beogradit.
Kjo nuk do të thotë se duhet të supozoni që nuk jeni regjistruar: mund ta keni bërë kërkesën më herët dhe thjesht të mos e dini nëse është miratuar.
Çfarë të bëni tani
1. Kontaktoni Ambasadën e Serbisë në Bernë
Psh në Zvicer: Email: konzul@ambasadasrbije.ch
Telefon: +41 31 352 63 53
Adresa: Seminarstrasse 5, 3006 Bern
2. Kontrolloni regjistrimin tuaj zgjedhor
Përdorni portalin zyrtar të Serbisë: Kontrollo nëse je në regjistrin zgjedhor. Zakonisht ju nevojiten numri personal serb (JMBG) dhe numri i letërnjoftimit serb.
Email që mund t’ia dërgoni ambasadës
E-mail:
Poštovani,
Državljanin/državljanka sam Republike Srbije i živim u Ženevi, Švajcarska.
Želeo/želela bih da proverim da li je moja prijava za glasanje u inostranstvu na parlamentarnim izborima zakazanim za 25. oktobar 2026. godine evidentirana i odobrena.
Molim vas da me obavestite da li sam upisan/upisana za glasanje u inostranstvu i na kom biračkom mestu mogu da glasam.
Ukoliko je potrebno, mogu dostaviti dodatne podatke radi provere.
Hvala unapred na odgovoru.
Srdačan pozdrav
E rëndësishme: Afati i aplikimit ka kaluar, ndaj mos supozoni se mund të regjistroheni tani për herë të parë. Kërkoni konfirmim nga ambasada nëse keni aplikuar më parë. Nëse nuk keni aplikuar, pyetini nëse ekziston ndonjë mundësi ligjore e mbetur; nuk mund t’ju premtoj se do të mund të votoni më 25 tetor.